Rüzgar, ağaçların arasında dolaşıp onlara fısıldıyor: "Hazır olun, kış geliyor!" Ağaçlar ise bu uyarıyı duyunca yapraklarını titretmeye başlıyor.
Bu parçada aşağıdaki söz sanatlarından hangisi kullanılmamıştır?
A) Kişileştirme
B) Konuşturma
C) Benzetme
D) Abartma
Sevgili öğrenciler, bu soruda bir metin içindeki söz sanatlarını bulmamız ve hangisinin kullanılmadığını tespit etmemiz isteniyor. Hadi metni dikkatlice inceleyelim ve her bir seçeneği tek tek değerlendirelim:
- A) Kişileştirme: Kişileştirme (teşhis), insan dışındaki canlı veya cansız varlıklara insana ait özellikler verme sanatıdır. Metnimize baktığımızda, "Rüzgar, ağaçların arasında dolaşıp onlara fısıldıyor" ifadesinde rüzgara 'dolaşma' ve 'fısıldama' gibi insana ait özellikler verilmiştir. Ayrıca "Ağaçlar ise bu uyarıyı duyunca yapraklarını titretmeye başlıyor" ifadesinde ağaçlara 'uyarıyı duyma' ve 'titreme' gibi insani tepkiler yüklenmiştir. Bu nedenle kişileştirme sanatı kullanılmıştır.
- B) Konuşturma: Konuşturma (intak), kişileştirilen varlıkları konuşturma, yani onlara söz söyletme sanatıdır. Bu sanat, kişileştirmenin bir ileri aşamasıdır. Metinde rüzgarın doğrudan "Hazır olun, kış geliyor!" sözünü söylediği belirtilmiştir. Tırnak içinde verilen bu ifade, rüzgarın konuşturulduğunu açıkça göstermektedir. Bu nedenle konuşturma sanatı kullanılmıştır.
- C) Benzetme: Benzetme (teşbih), aralarında ortak özellik bulunan iki farklı varlık veya kavramdan zayıf olanı güçlü olana benzetme sanatıdır. Genellikle "gibi, sanki, adeta, misali" gibi edatlar kullanılır. Metni dikkatlice okuduğumuzda, herhangi bir varlığın başka bir varlığa benzetildiğini gösteren bir ifade bulunmamaktadır. Örneğin, "rüzgar bir fısıltı gibiydi" veya "ağaçlar korkmuş çocuklar gibi titriyordu" gibi bir benzetme yapılmamıştır. Bu nedenle benzetme sanatı kullanılmamıştır.
- D) Abartma: Abartma (mübalağa), bir durumu veya olayı olduğundan çok daha büyük, çok daha küçük, çok daha az veya çok daha fazla gösterme sanatıdır. Metinde rüzgarın kışın gelişini ağaçlara fısıldayarak haber vermesi ve ağaçların bu uyarıyı duyup yapraklarını titretmeye başlaması, doğa olaylarına insani bir dramatiklik ve aşırı bir tepki yükleyerek abartılı bir anlatım oluşturur. Rüzgarın fısıltısı ve ağaçların bu fısıltıya karşılık titremesi, olayın etkisini ve duygusal yoğunluğunu artırmak için abartılı bir şekilde sunulmuştur. Bu nedenle abartma sanatı kullanılmıştır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, metinde kişileştirme, konuşturma ve abartma sanatlarının kullanıldığı, ancak benzetme sanatının kullanılmadığı görülmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
