2. sınıf Türkçe okuma – görsel okuma etkinlikleri Test 1

6. Aşağıdaki karikatürde, elinde kocaman bir "SÖZLÜK" taşıyan bir kişi, üzerinde "DİL" yazan ince bir ipe basmak üzeredir. Bu karikatürde vurgulanmak istenen ana fikir nedir?

A) Sözlüklerin ağır olduğu
B) Dilin hassas bir yapıya sahip olduğu
C) İnsanların sözlük kullanmayı sevmediği
D) Sözlük bilgisinin yetersiz kaldığı

Bu karikatürde vurgulanmak istenen ana fikri anlamak için karikatürdeki sembolleri ve aralarındaki ilişkiyi dikkatlice inceleyelim:

• Karikatürde, elinde kocaman bir "SÖZLÜK" taşıyan bir kişi görüyoruz. "SÖZLÜK", dilin kurallarını, kelimelerin anlamlarını, doğru kullanımlarını ve genel olarak dil bilgisini temsil eder. Sözlüğün "kocaman" olması, bu bilginin ne kadar kapsamlı ve ağır olduğunu vurgular.
• Kişinin basmak üzere olduğu şey ise, üzerinde "DİL" yazan ince bir iptir. "DİL", iletişim kurduğumuz sistemi, yani konuşma ve yazma becerimizi, kelimelerin ve cümlelerin oluşturduğu yapıyı sembolize eder. İpin "ince" olması, dilin ne kadar hassas, kırılgan ve özenle kullanılması gereken bir yapıya sahip olduğunu gösterir.
• Kocaman bir sözlük (yani yoğun dil bilgisi veya kelime dağarcığı) ile ince bir ipe (yani dile) basmak üzere olmak, dilin kullanımında dikkatli olunması gerektiği mesajını verir. Eğer dil, ağırlığıyla veya dikkatsizce kullanılırsa, bu hassas yapının bozulabileceği, anlam kaymalarının yaşanabileceği veya yanlış anlaşılmalara yol açabileceği tehlikesini ima eder.
• Bu durum, dilin sadece kurallar ve kelimeler yığını olmadığını, aynı zamanda incelikli bir dengeye sahip olduğunu ve bu dengenin kolayca bozulabileceğini anlatır.
• Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
• A) Sözlüklerin ağır olduğu: Bu, karikatürdeki sözlüğün fiziksel özelliğine dair yüzeysel bir gözlemdir. Karikatürün asıl vurgulamak istediği mesaj bu değildir. Sözlüğün ağırlığı, dilin hassasiyetini göstermek için kullanılan bir araçtır.
• B) Dilin hassas bir yapıya sahip olduğu: Karikatürdeki "DİL" yazan ince ip, dilin kırılganlığını, özenle kullanılması gerektiğini ve kolayca zarar görebileceğini çok net bir şekilde sembolize eder. Elindeki kocaman sözlükle bu ince ipe basmak üzere olan kişi, dil bilgisi ne kadar geniş olursa olsun, dilin kullanımında dikkatli olunması gerektiğini, aksi takdirde dilin hassas dengesinin bozulabileceğini vurgular. Bu seçenek, karikatürün ana fikrini en doğru şekilde yansıtmaktadır.
• C) İnsanların sözlük kullanmayı sevmediği: Karikatürde böyle bir çıkarım yapmamızı sağlayacak hiçbir görsel ipucu veya mesaj bulunmamaktadır. Kişi sözlüğü taşımaktadır.
• D) Sözlük bilgisinin yetersiz kaldığı: Karikatürdeki sözlüğün "kocaman" olması, bilginin yetersizliğini değil, aksine çokluğunu ve kapsamını gösterir. Sorun bilginin azlığı değil, dilin hassasiyeti karşısında bu bilginin nasıl kullanıldığıdır.
• Bu analizler ışığında, karikatürün asıl vurgulamak istediği ana fikir, dilin çok hassas bir yapıya sahip olduğu ve bu hassasiyetin göz ardı edilmemesi gerektiğidir.

Cevap B seçeneğidir.