Asya Hun Devleti'nde Mete Han'ın onluk sistemi oluşturması, Göktürklerde ordunun temelini atlı birliklerin oluşturması ve Uygurlarda din değişikliğinin askeri yapıyı etkilemesi durumları göz önüne alındığında, bu devletlerin askeri sistemleriyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
A) Türk devletlerinde ordu teşkilatı hiçbir zaman değişmemiştir
B) Askeri yapı toplumsal ve siyasi gelişmelere göre şekillenmiştir
C) Türk orduları daima düzensiz birliklerden oluşmuştur
D) Deniz kuvvetleri Türk devletlerinde ön planda olmuştur
Merhaba arkadaşlar, bu soruyu birlikte adım adım inceleyerek doğru cevabı bulalım:
Öncelikle soruda verilen bilgileri dikkatlice okuyalım:
- Asya Hun Devleti: Mete Han'ın onluk sistemi oluşturması (ordu teşkilatında düzenleme).
- Göktürkler: Ordunun temelini atlı birliklerin oluşturması (coğrafi koşullara uygun askeri yapı).
- Uygurlar: Din değişikliğinin askeri yapıyı etkilemesi (toplumsal değişimin askeri yapıya etkisi).
Şimdi de seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) Türk devletlerinde ordu teşkilatı hiçbir zaman değişmemiştir: Bu ifade yanlıştır. Çünkü soruda verilen örneklerde ordu teşkilatında değişiklikler olduğu açıkça görülmektedir (Mete Han'ın onluk sistemi, Uygurlarda din değişikliği).
- B) Askeri yapı toplumsal ve siyasi gelişmelere göre şekillenmiştir: Bu ifade doğrudur. Mete Han'ın onluk sistemi siyasi bir karar, Göktürklerin atlı birlikleri coğrafi koşulların etkisi, Uygurlardaki din değişikliği ise toplumsal bir olaydır ve hepsi askeri yapıyı etkilemiştir.
- C) Türk orduları daima düzensiz birliklerden oluşmuştur: Bu ifade yanlıştır. Mete Han'ın onluk sistemi, ordunun düzenli bir yapıya sahip olduğunu gösterir.
- D) Deniz kuvvetleri Türk devletlerinde ön planda olmuştur: Bu ifade yanlıştır. Soruda deniz kuvvetleriyle ilgili herhangi bir bilgi verilmemiştir. Aksine, atlı birliklerden bahsedilmesi kara ordusunun önemini vurgular.
Gördüğümüz gibi, askeri yapı, toplumsal ve siyasi gelişmelerden etkilenmiş ve buna göre şekillenmiştir. Mete Han'ın onluk sistemi, Göktürklerin atlı birlikleri ve Uygurların din değişikliği bu durumu açıkça göstermektedir.
Cevap B seçeneğidir.
