Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "mecazı mürsel (ad aktarması)" örneği yoktur?
A) Genç yazar,
kalemini konuşturarak okuyucuyu büyüledi.
B) Bu karar,
Ankara'nın tepkisine neden oldu.
C) Soğuk havada
ocak tütmeyen ev kalmadı.
D) Güneş, batarken ufukta kızıl bir tablo çizdi.
Merhaba sevgili öğrenciler, şimdi birlikte mecazı mürsel (ad aktarması) konusunu ve soruyu inceleyelim. Mecazı mürsel, bir sözcüğün benzetme amacı gütmeden, ilgili olduğu başka bir sözcüğün yerine kullanılmasıdır. Bu genellikle parça-bütün, iç-dış, neden-sonuç gibi ilişkilerle yapılır.
- A) Genç yazar, kalemini konuşturarak okuyucuyu büyüledi. Burada "kalem" sözcüğü, yazarın yazma yeteneğini, eserlerini temsil ediyor. Yani parça (kalem) kullanılarak bütün (eserler) kastedilmiş. Bu bir mecazı mürsel örneğidir.
- B) Bu karar, Ankara'nın tepkisine neden oldu. "Ankara" sözcüğü, aslında Ankara'daki hükümeti, devleti temsil ediyor. Yer adı (Ankara) kullanılarak oradaki yönetim kastedilmiş. Bu da bir mecazı mürsel örneğidir.
- C) Soğuk havada ocak tütmeyen ev kalmadı. "Ocak" sözcüğü, ocağın içindeki ateşi, ısınmayı temsil ediyor. Yani iç (ocak) kullanılarak dış (ısınma) kastedilmiş. Bu da mecazı mürseldir.
- D) Güneş, batarken ufukta kızıl bir tablo çizdi. Bu cümlede herhangi bir ad aktarması bulunmuyor. Güneşin batarken oluşturduğu manzara, doğrudan ve gerçek anlamıyla ifade edilmiş. Burada benzetme (teşbih) sanatı vardır ama mecazı mürsel yoktur.
Gördüğünüz gibi, A, B ve C seçeneklerinde mecazı mürsel örnekleri bulunurken, D seçeneğinde bulunmamaktadır.
Cevap D seçeneğidir.
