4. "Daha iyi bir iş bulabilmek amacıyla yabancı dil kursuna yazıldı." cümlesi ile "Yabancı dil öğrendiği için iyi bir iş buldu." cümlesi arasındaki temel fark nedir?
A) Birincisinde neden, ikincisinde amaç vardırSevgili öğrenciler, bu soruda iki cümle arasındaki temel farkı, yani neden-sonuç ve amaç-sonuç ilişkilerini anlamamız isteniyor. Gelin, her iki cümleyi de adım adım inceleyelim:
Bir olayın veya durumun gerçekleşme sebebini bildiren cümlelerdir. "Neden?" sorusuna cevap verir. Genellikle "-dığı için", "-den dolayı", "-mekten", "-dığından" gibi eklerle kurulur. Olay zaten gerçekleşmiştir ve biz onun sebebini öğreniriz.
Bir eylemin hangi hedefle, hangi maksatla yapıldığını bildiren cümlelerdir. "Hangi amaçla?", "Ne maksatla?" sorularına cevap verir. Genellikle "-mek için", "-mek üzere", "-mek amacıyla", "-sın diye" gibi eklerle kurulur. Eylem henüz gerçekleşmemiştir veya gerçekleşirken bir hedefe yöneliktir.
Burada yapılan eylem "yabancı dil kursuna yazıldı"dır. Bu eylemin yapılmasındaki hedef, maksat ise "Daha iyi bir iş bulabilmek"tir. Cümlede geçen "amacıyla" kelimesi de bize doğrudan bu eylemin bir amaca yönelik olduğunu gösteriyor. Kişi henüz iyi bir iş bulmamış, ama bu kursa yazılarak bu hedefe ulaşmayı amaçlıyor. Dolayısıyla bu cümlede amaç-sonuç ilişkisi vardır.
Burada gerçekleşen sonuç "iyi bir iş buldu"dur. Peki, bu iyi işi bulmasının sebebi, nedeni nedir? "Yabancı dil öğrendiği"dir. Cümlede geçen "-dığı için" ifadesi de bize bu sonucun bir nedene bağlı olduğunu açıkça gösteriyor. Kişi zaten yabancı dil öğrenmiş ve bu öğrenme eylemi sonucunda iyi bir iş bulmuş. Dolayısıyla bu cümlede neden-sonuç ilişkisi vardır.
Bu durumda, doğru seçeneği bulmak için bu karşılaştırmayı yapan şıkka bakmalıyız.
Cevap B seçeneğidir.
