Orak hücreli anemi ve akraba evliliği Test 1

Orak hücreli anemi hastalığının tedavisinde kök hücre nakli etkili bir yöntemdir. Bu nakil için doku uyumu en yüksek olan vericiler genellikle hastanın kardeşleridir.
Kardeşler arasında doku uyumunun yüksek olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Aynı çevresel koşullarda yaşamaları
B) Benzer beslenme alışkanlıklarına sahip olmaları
C) Genotip benzerliklerinin yüksek olması
D) Aynı kan grubuna sahip olmaları

Orak hücreli anemi gibi hastalıklarda uygulanan kök hücre nakli, hastanın bağışıklık sisteminin yeni hücreleri kabul etmesi için doku uyumunun yüksek olmasını gerektiren kritik bir tedavi yöntemidir.

• Doku Uyumunun Önemi: Kök hücre naklinde doku uyumu, alıcının (hastanın) bağışıklık sisteminin nakledilen hücreleri yabancı olarak algılayıp reddetmesini engellemek için hayati öneme sahiptir. Bu uyum, genellikle "İnsan Lökosit Antijeni" (HLA) adı verilen genetik belirteçlerle ölçülür.
• HLA Genlerinin Kalıtımı: Her birey, HLA genlerinin yarısını annesinden, yarısını ise babasından alır. Bu genler, vücudun kendi hücrelerini yabancı hücrelerden ayırt etmesini sağlayan proteinleri üretir.
• Kardeşler Arasındaki Genetik Benzerlik: Kardeşler, aynı anne ve babadan geldikleri için, genetik materyallerinin önemli bir kısmını ortak olarak paylaşırlar. Bu durum, özellikle HLA genleri açısından, kardeşler arasında yüksek bir benzerlik olasılığı yaratır. İki kardeşin tam uyumlu olma olasılığı yaklaşık %25'tir.
• Diğer Seçeneklerin Neden Uygun Olmadığı: Aynı çevresel koşullarda yaşamaları (A seçeneği) ve benzer beslenme alışkanlıklarına sahip olmaları (B seçeneği) gibi çevresel ve yaşam tarzı faktörleri, genetik doku uyumunu doğrudan belirlemez. Aynı kan grubuna sahip olmaları (D seçeneği) ise kan transfüzyonları için önemli olsa da, kök hücre naklinde asıl belirleyici olan HLA doku uyumu değildir. Kardeşler farklı kan gruplarına sahip olabilirken bile yüksek HLA uyumuna sahip olabilirler.
• Genotip Benzerliği Temel Nedendir: Dolayısıyla, kardeşler arasında doku uyumunun yüksek olmasının temel nedeni, aynı ebeveynlerden miras aldıkları genlerin (genotip) birbirine çok benzemesidir. Bu genetik benzerlik, başarılı bir nakil için gerekli olan HLA uyumunun yüksek olma ihtimalini artırır.

Cevap C seçeneğidir.