2. "Sınav sonuçları -beklentilerimin çok üstünde- açıklandığında çok sevindim."
Bu cümledeki ara cümlenin doğru yazımı aşağıdakilerden hangisidir?
Sevgili öğrenciler, bu soruda bir cümlenin içinde yer alan ara cümlenin (ara sözün) doğru yazımını bulmamız isteniyor. Türkçede ara sözler veya ara cümleler, cümlenin anlamını tamamlayan, açıklayan veya ek bilgi veren kısımlardır. Bu kısımlar, temel cümleden ayrılmak için belirli noktalama işaretleriyle gösterilir.
Ara cümle veya ara söz, cümlenin temel anlamını bozmadan çıkarılabilecek, cümleye ek bilgi katan ifadelerdir. Genellikle bir açıklama, bir duygu veya ek bir detay sunarlar. Bu tür ifadeler, cümlenin akışını kesintiye uğratmadan ek bir açıklama sunar.
Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre, ara sözleri veya ara cümleleri belirtmek için iki farklı noktalama işareti kullanılır:
1. Ya iki virgül (,) arasına alınır.
2. Ya da iki kısa çizgi (-) arasına alınır.
Soru metninde verilen örnekte ara cümle zaten iki kısa çizgi (-) arasına alınmıştır: "Sınav sonuçları -beklentilerimin çok üstünde- açıklandığında çok sevindim." Bizden bu ara cümlenin virgüllerle doğru yazımını bulmamız isteniyor.
A) Sınav sonuçları, beklentilerimin çok üstünde, açıklandığında çok sevindim.
Bu seçenekte "beklentilerimin çok üstünde" ifadesi, iki virgül arasına alınarak ara cümle kuralına uygun şekilde yazılmıştır. Bu, ara sözlerin virgülle ayrılması kuralının doğru bir uygulamasıdır.
B) Sınav sonuçları beklentilerimin çok üstünde açıklandığında, çok sevindim.
Burada sadece bir virgül kullanılmış ve bu virgül ara cümlenin bitimini değil, yan cümlenin bitimini işaret etmektedir. Ara cümle doğru şekilde ayrılmadığı için bu seçenek yanlıştır.
C) Sınav, sonuçları beklentilerimin çok üstünde, açıklandığında çok sevindim.
İlk virgül "Sınav" kelimesinden sonra gelerek cümlenin yapısını bozmuştur. "Sınav sonuçları" bir tamlama olduğu için arasına virgül gelmez. Ayrıca ara cümlenin ayrımı da hatalıdır.
D) Sınav sonuçları beklentilerimin, çok üstünde, açıklandığında çok sevindim.
Bu seçenekte virgüller "beklentilerimin" kelimesini ara cümlenin dışında bırakmış, sadece "çok üstünde" kısmını ayırmaya çalışmıştır. Bu da ara cümlenin bütünlüğünü bozduğu için yanlış bir kullanımdır.
Bu incelemeler sonucunda, ara cümlenin doğru bir şekilde iki virgül arasına alındığı seçeneğin A olduğunu görüyoruz. Unutmayın, ara sözleri ayırmak için ya iki virgül ya da iki kısa çizgi kullanırız!
Cevap A seçeneğidir.
