Bir uçak 120° doğu boylamından 90° batı boylamına doğru hareket ediyor. Uçak varış noktasına ulaştığında saat kaç olur?
A) 14 saat geri almalıSevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım çözerek zaman dilimleri ve boylamlar arasındaki ilişkiyi daha iyi anlayalım. Bu tür coğrafya sorularında mantığı kavramak, doğru cevaba ulaşmanın anahtarıdır.
Dünya üzerinde farklı boylamlar farklı zaman dilimlerine karşılık gelir. Bir yerden başka bir yere giderken saat ayarını doğru yapabilmek için öncelikle kat edilen toplam boylam farkını bulmamız gerekir.
Uçak $120^\circ$ Doğu boylamından $90^\circ$ Batı boylamına hareket ediyor. Doğu ve Batı boylamları, başlangıç meridyeninin (Greenwich) zıt yönlerinde olduğu için, aralarındaki toplam farkı bulmak için bu değerleri toplarız.
Toplam Boylam Farkı = $120^\circ$ (Doğu) + $90^\circ$ (Batı) = $210^\circ$
Dünya kendi ekseni etrafında $24$ saatte $360^\circ$ döner. Bu bilgiye dayanarak, her bir boylam derecesinin kaç dakikaya veya her bir saatin kaç boylam derecesine denk geldiğini bulabiliriz.
$1$ saatte Dünya $360^\circ / 24 = 15^\circ$ döner. Yani her $15^\circ$ boylam farkı $1$ saatlik zaman farkına eşittir.
Alternatif olarak, $1^\circ$ boylam farkı $60 \text{ dakika} / 15^\circ = 4 \text{ dakika}$ zaman farkına eşittir.
Şimdi bulduğumuz toplam boylam farkını ($210^\circ$) zaman farkına çevirelim:
Zaman Farkı = Toplam Boylam Farkı / $15^\circ/\text{saat}$
Zaman Farkı = $210^\circ / 15^\circ/\text{saat} = 14 \text{ saat}$
Uçak doğudan batıya doğru hareket etmektedir. Dünya'nın dönüş yönü nedeniyle, batıya doğru gidildikçe saatler geri alınır, doğuya doğru gidildikçe ise ileri alınır.
Uçak $120^\circ$ Doğu'dan $90^\circ$ Batı'ya, yani batı yönüne doğru hareket ettiği için, saatini geri alması gerekmektedir. Bu, varış noktasının başlangıç noktasından daha batıda olduğu anlamına gelir ve batıda saatler daha geridir.
Dolayısıyla, uçak varış noktasına ulaştığında saatini $14$ saat geri almalıdır.
Cevap A seçeneğidir.
