Tarihi olaylar belirli bir tarihte ve yerde meydana gelen somut gelişmelerken, tarihi olgular bu olayların sonuçlarına bağlı olarak uzun sürede oluşan soyut gelişmelerdir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden farklıdır?
A) İstanbul'un 1453'te fethedilmesi
B) Fransız İhtilali'nin 1789'da başlaması
C) Sanayi Devrimi'nin 18. yüzyılda İngiltere'de ortaya çıkması
D) Milliyetçilik fikrinin 19. yüzyılda yaygınlaşması
Sevgili öğrenciler, bu soruyu doğru çözebilmek için "tarihi olay" ve "tarihi olgu" kavramlarını çok iyi anlamamız gerekiyor. Sorunun başında bu tanımlar bize verilmiş, bu da işimizi kolaylaştırıyor:
- Tarihi Olay: Belirli bir tarihte ve yerde meydana gelen somut gelişmelerdir. Tekildir, başlangıcı ve bitişi bellidir.
- Tarihi Olgu: Tarihi olayların sonuçlarına bağlı olarak uzun sürede oluşan soyut gelişmelerdir. Geneldir, süreklidir ve bir süreci ifade eder.
Şimdi seçenekleri bu tanımlar ışığında inceleyelim:
- A) İstanbul'un 1453'te fethedilmesi: Bu, 1453 gibi belirli bir tarihte ve İstanbul gibi belirli bir yerde gerçekleşen somut bir gelişmedir. Başlangıcı ve bitişi bellidir. Dolayısıyla bu bir tarihi olaydır.
- B) Fransız İhtilali'nin 1789'da başlaması: Bu da 1789 gibi belirli bir tarihte (başlangıcı) ve Fransa gibi belirli bir yerde meydana gelen somut bir olaylar zincirinin başlangıcıdır. Bu da bir tarihi olaydır.
- C) Sanayi Devrimi'nin 18. yüzyılda İngiltere'de ortaya çıkması: Sanayi Devrimi, belirli bir yüzyılda (18. yüzyıl) ve belirli bir ülkede (İngiltere) başlayan, somut teknolojik ve sosyal değişimleri tetikleyen bir süreçtir. "Ortaya çıkması" ifadesi, bu sürecin başlangıcını belirli bir zaman ve yere bağlar. Bu da bir tarihi olaydır.
- D) Milliyetçilik fikrinin 19. yüzyılda yaygınlaşması: Milliyetçilik fikri, somut bir eylem veya tek bir gelişme değil, soyut bir düşüncedir. Bu fikrin 19. yüzyıl boyunca "yaygınlaşması" ise uzun bir süreci ifade eder, belirli bir anı veya tek bir yeri işaret etmez. Bu, olayların sonuçlarına bağlı olarak ortaya çıkan, genel ve soyut bir gelişmedir. Dolayısıyla bu bir tarihi olgudur.
Gördüğümüz gibi A, B ve C seçenekleri belirli bir zaman ve mekanda gerçekleşen somut olayları ifade ederken, D seçeneği uzun bir sürece yayılan, soyut bir gelişmeyi, yani bir olguyu ifade etmektedir.
Cevap D seçeneğidir.
