4. "19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkan Atatürk, Türk milletinin kaderini değiştirdi."
Bu cümlede kesme işaretinin kullanıldığı yerlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Tarih bildiren gün ve ay adlarından sonra gelmiş
B) Özel isimlere gelen çekim eklerinden önce gelmiş
C) Hem tarih bildiren sayılarda hem özel isimlerde kullanılmış
D) Sadece kısaltmalara gelen ekleri ayırmak için kullanılmış
Sevgili öğrenciler, bu soruda kesme işaretinin cümlede nasıl kullanıldığını adım adım inceleyelim. Kesme işareti ('), Türkçede belirli durumlarda ekleri ayırmak için kullanılan önemli bir noktalama işaretidir.
- Öncelikle verilen cümleyi dikkatlice okuyalım: "19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkan Atatürk, Türk milletinin kaderini değiştirdi."
- Şimdi cümlede kesme işaretinin kullanıldığı yerleri tek tek belirleyelim:
- "1919'da" ifadesinde kesme işareti kullanılmıştır. Burada "1919" bir tarihi belirten sayıdır ve bu sayıya gelen "-da" eki kesme işaretiyle ayrılmıştır.
- "Samsun'a" ifadesinde kesme işareti kullanılmıştır. Burada "Samsun" özel bir isimdir (şehir adı) ve bu özel isme gelen "-a" eki kesme işaretiyle ayrılmıştır.
- Gördüğümüz gibi, cümlede kesme işareti iki farklı durumda kullanılmıştır: birincisi tarih bildiren bir sayıdan sonra, ikincisi ise özel bir isimden sonra.
- Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Tarih bildiren gün ve ay adlarından sonra gelmiş: Bu seçenekteki "gün ve ay adları" ifadesi tam olarak doğru değildir. Kesme işareti "1919" sayısından sonra gelmiştir. Ayrıca, sadece bu durumu kapsadığı için eksiktir, "Samsun'a" kullanımını açıklamaz. Bu yüzden A seçeneği doğru değildir.
- B) Özel isimlere gelen çekim eklerinden önce gelmiş: Bu ifade "Samsun'a" kullanımı için doğrudur. Ancak "1919'da" kullanımını (tarih bildiren sayı) kapsamaz. Bu yüzden B seçeneği de eksik kalmaktadır.
- C) Hem tarih bildiren sayılarda hem özel isimlerde kullanılmış: Bu seçenek, cümlede kesme işaretinin kullanıldığı her iki durumu da tam olarak açıklamaktadır: "1919'da" ifadesindeki tarih bildiren sayı ve "Samsun'a" ifadesindeki özel isim. Bu yüzden C seçeneği doğrudur.
- D) Sadece kısaltmalara gelen ekleri ayırmak için kullanılmış: Cümlede herhangi bir kısaltma bulunmamaktadır. Bu yüzden D seçeneği kesinlikle yanlıştır.
Bu analizler sonucunda, kesme işaretinin cümlede hem tarih bildiren bir sayıya gelen eki ayırmak hem de özel bir isme gelen eki ayırmak için kullanıldığını açıkça görmüş oluyoruz.
Cevap C seçeneğidir.
