Kemosentezde oksijen kullanılır mı Test 1

Bir biyoloji öğretmeni tahtaya aşağıdaki kemosentez denklemini yazıyor:
12H₂S + 6CO₂ → C₆H₁₂O₆ + 6H₂O + 12S
Bu denkleme göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Reaksiyonda oksijen gazı tüketilmiştir
B) Reaksiyonda oksijen gazı açığa çıkmıştır
C) Reaksiyon oksijensiz ortamda gerçekleşmiştir
D) Reaksiyonda oksijen kullanılmamıştır

Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için verilen kemosentez denklemini dikkatlice incelememiz gerekiyor. Kemosentez, bazı canlıların inorganik maddeleri oksitleyerek elde ettikleri kimyasal enerjiyi kullanarak organik madde sentezlediği bir süreçtir. Verilen denklem şöyledir:

$12H_2S + 6CO_2 \rightarrow C_6H_{12}O_6 + 6H_2O + 12S$

Şimdi seçenekleri bu denkleme göre tek tek değerlendirelim:

• A) Reaksiyonda oksijen gazı tüketilmiştir

  Denklemdeki reaktiflere (okun sol tarafındaki maddeler) baktığımızda $H_2S$ (hidrojen sülfür) ve $CO_2$ (karbondioksit) görüyoruz. Bu reaktifler arasında oksijen gazı ($O_2$) bulunmamaktadır. Dolayısıyla, reaksiyonda oksijen gazı tüketilmemiştir. Bu ifade yanlıştır.

• B) Reaksiyonda oksijen gazı açığa çıkmıştır

  Denklemdeki ürünlere (okun sağ tarafındaki maddeler) baktığımızda $C_6H_{12}O_6$ (glikoz), $H_2O$ (su) ve $S$ (kükürt) görüyoruz. Bu ürünler arasında oksijen gazı ($O_2$) bulunmamaktadır. Dolayısıyla, reaksiyonda oksijen gazı açığa çıkmamıştır. Bu ifade yanlıştır.

• C) Reaksiyon oksijensiz ortamda gerçekleşmiştir

  Kemosentez yapan bazı canlılar (örneğin kükürt bakterileri) oksijensiz ortamlarda yaşayabilir ve bu tür reaksiyonları gerçekleştirebilir. Ancak, verilen denklem sadece kimyasal değişimi gösterir, ortamın oksijenli mi yoksa oksijensiz mi olduğunu doğrudan belirtmez. Bu bir çıkarım olabilir ama denklemin kendisinden doğrudan ve kesin olarak anlaşılan bir bilgi değildir. Daha doğrudan bir seçenek varken bu seçeneği doğru kabul etmek yanıltıcı olabilir.

• D) Reaksiyonda oksijen kullanılmamıştır

  Burada "oksijen" ifadesi genellikle moleküler oksijen gazı ($O_2$) anlamına gelir. Denklemdeki reaktiflere baktığımızda ($H_2S$ ve $CO_2$), reaksiyona giren maddeler arasında $O_2$ gazının olmadığını açıkça görüyoruz. Karbondioksitteki oksijen atomları ($O$ atomları) bileşiğin yapısında yer almaktadır, serbest oksijen gazı değildir. Bu nedenle, bu kemosentez denkleminde moleküler oksijen ($O_2$) bir reaktif olarak kullanılmamıştır. Bu ifade, denklemin kendisinden doğrudan ve kesin olarak çıkarılabilecek en doğru bilgidir.

Yukarıdaki analizlerimize göre, verilen kemosentez denklemine bakarak yapılabilecek en doğru ve doğrudan yorum D seçeneğidir.

Cevap D seçeneğidir.