Hz. Muhammed (sav), bir hadisinde "Bir Müslüman bir ağaç diker veya ekin ekerse, ondan yenilen her şey onun için sadaka olur." buyurmuştur.
Bu hadisten yola çıkarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
A) Bitki yetiştirmenin sürekli bir sevap kaynağı olduğuna
B) Çevreye yapılan yatırımın insanlara fayda sağladığına
C) Tüm tarım faaliyetlerinin zekât yerine geçtiğine
D) Doğal kaynakların korunmasının teşvik edildiğine
Sevgili öğrenciler, bu tür soruları çözerken öncelikle verilen hadisin anlamını dikkatlice kavramamız ve her bir seçeneği bu anlamla karşılaştırmamız gerekir. Hadis-i Şerif'i tekrar okuyalım:
"Bir Müslüman bir ağaç diker veya ekin ekerse, ondan yenilen her şey onun için sadaka olur."
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Bitki yetiştirmenin sürekli bir sevap kaynağı olduğuna: Hadiste "ondan yenilen her şey onun için sadaka olur" ifadesi geçmektedir. Bu, dikilen ağaç veya ekilen ekin var olduğu ve insanlara (veya diğer canlılara) fayda sağladığı sürece, bu faydadan dolayı sevabın da devam edeceği anlamına gelir. Yani, bitki yetiştirmek, uzun süreli, hatta vefat ettikten sonra bile devam edebilecek bir sevap kaynağıdır. Bu sonuca ulaşılabilir.
- B) Çevreye yapılan yatırımın insanlara fayda sağladığına: Ağaç dikmek veya ekin ekmek, doğrudan çevreye yapılan bir yatırımdır. Bu faaliyetler sonucunda elde edilen ürünler (meyve, sebze, tahıl vb.) insanlar tarafından tüketilir ve onlara fayda sağlar. Hadis, bu faydanın aynı zamanda bir sadaka (sevap) olduğunu belirterek, çevreye yapılan bu tür yatırımların insanlara somut faydalar getirdiğini açıkça ortaya koyar. Bu sonuca ulaşılabilir.
- C) Tüm tarım faaliyetlerinin zekât yerine geçtiğine: Hadis-i Şerif'te "sadaka" kelimesi geçmektedir. Sadaka, geniş anlamda Allah rızası için yapılan her türlü iyilik ve bağış demektir. Zekât ise İslam'ın beş şartından biri olan, belirli mal varlığına sahip Müslümanların, belirli oranlarda ve belirli kişilere vermesi gereken farz bir ibadettir. Tarım faaliyetleri sonucunda elde edilen ürünlerden zekât vermek ayrı bir yükümlülüktür (öşür). Hadis, ağaç dikmenin veya ekin ekmenin sevap (sadaka) olduğunu belirtirken, bunun zekât yükümlülüğünü ortadan kaldırdığına veya zekât yerine geçtiğine dair hiçbir ifade içermemektedir. Bu iki kavram birbirinden farklıdır. Dolayısıyla, bu sonuca ulaşılamaz.
- D) Doğal kaynakların korunmasının teşvik edildiğine: Ağaç dikmek ve ekin ekmek, toprağı işlemek, yeşili artırmak ve gıda üretmek demektir. Bu faaliyetler, doğal kaynakların (toprak, su, bitki örtüsü) verimli kullanılmasına ve korunmasına katkıda bulunur. Hadis, bu tür eylemleri sevapla ödüllendirerek, Müslümanları doğal kaynakları korumaya ve geliştirmeye teşvik etmektedir. Bu sonuca ulaşılabilir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, hadisten yola çıkarak "Tüm tarım faaliyetlerinin zekât yerine geçtiğine" sonucuna ulaşılamayacağı açıkça görülmektedir. Hadis, sadaka ve sevaptan bahsederken, zekât gibi farz bir ibadetin yerine geçeceğini belirtmemektedir.
Cevap C seçeneğidir.
