Kişileştirme (Teşhis) nedir Test 1

Güneş, utangaç bir gelin gibi bulutların arkasına saklandı. Bu cümlede kişileştirme sanatının yapılabilmesi için aşağıdakilerden hangisi gereklidir?

A) Güneşin doğal bir varlık olması
B) İnsana özgü bir özelliğin güneşe aktarılması
C) Benzetme unsuru kullanılması
D) Mecaz anlam içermesi

Sevgili öğrenciler,

Bu soruda, Türkçede sıkça kullandığımız ve metinlerimize zenginlik katan kişileştirme (teşhis) sanatını anlamamız isteniyor. Gelin, adım adım bu sanatı ve sorumuzun cevabını inceleyelim.

• Kişileştirme Nedir?
  Kişileştirme, insan dışındaki canlı veya cansız varlıklara, soyut kavramlara insana ait özelliklerin verilmesi sanatıdır. Yani, insan gibi düşünme, konuşma, hissetme, davranma gibi özelliklerin hayvanlara, bitkilere, doğa olaylarına veya nesnelere aktarılmasıdır.
• Verilen Cümleyi İnceleyelim:
  "Güneş, utangaç bir gelin gibi bulutların arkasına saklandı." cümlesine baktığımızda, "Güneş" doğal bir varlıktır. "Utangaç olmak" ve "saklanmak" eylemleri ise genellikle insanlara özgü davranışlardır. Burada Güneş'e, bir insanın (özellikle "utangaç bir gelin"in) özelliği olan "utanma" ve "saklanma" davranışı yüklenmiştir. Bu durum, cümlede kişileştirme sanatının yapıldığını açıkça gösterir.
• Seçenekleri Değerlendirelim:

  A) Güneşin doğal bir varlık olması: Kişileştirme, doğal varlıklara yapılabileceği gibi, cansız nesnelere (örneğin "rüzgarın şarkı söylemesi") veya soyut kavramlara (örneğin "zamanın acımasızlığı") da yapılabilir. Güneş'in doğal bir varlık olması, kişileştirme için bir zemin oluşturur ancak kişileştirmenin *kendisi* için gerekli olan temel şart değildir.

  B) İnsana özgü bir özelliğin güneşe aktarılması: İşte bu, kişileştirmenin ta kendisidir! "Utangaç olmak" ve "saklanmak" gibi insani özelliklerin Güneş'e verilmesi, kişileştirme sanatının temelini oluşturur. Bu olmadan kişileştirme yapılamaz.

  C) Benzetme unsuru kullanılması: Cümlede "utangaç bir gelin gibi" ifadesiyle bir benzetme (teşbih) yapılmıştır. Ancak kişileştirme her zaman benzetmeyle birlikte kullanılmak zorunda değildir. Örneğin, "Rüzgar ağlıyordu" cümlesinde kişileştirme vardır ama benzetme yoktur. Dolayısıyla benzetme, kişileştirme için zorunlu bir şart değildir.

  D) Mecaz anlam içermesi: Kişileştirme, evet, mecaz anlam içeren bir sanattır. Çünkü Güneş'in gerçekten utanması veya saklanması mümkün değildir, bu durum gerçek anlamının dışına çıkar. Ancak mecaz anlam içermek, sadece kişileştirmenin değil, birçok söz sanatının (benzetme, abartma, istiare vb.) ortak özelliğidir. Soru, kişileştirme sanatının *yapılabilmesi için* neyin gerekli olduğunu soruyor; bu da daha spesifik bir cevabı gerektirir. Mecaz anlam, kişileştirmenin bir sonucudur, ancak kişileştirmeyi *oluşturan* temel eylem değildir.

• Sonuç olarak, kişileştirme sanatının temelinde, insan dışındaki bir varlığa insana ait bir özelliğin yüklenmesi yatar. Bu nedenle, doğru cevap B seçeneğidir.

Cevap B seçeneğidir.