Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, ikilemelerin cümledeki görevlerini, özellikle de zarf görevini anlamamız gerekiyor. Haydi, adım adım bu soruyu çözelim ve ikilemelerin dünyasına yakından bakalım.
- İkileme Nedir? İkilemeler, anlamı pekiştirmek, güçlendirmek veya çeşitlendirmek amacıyla iki kelimenin bir araya gelmesiyle oluşan söz gruplarıdır. Örneğin, "güzel güzel", "aşağı yukarı", "er geç" gibi.
- İkilemelerin Görevleri: İkilemeler, cümledeki kullanımlarına göre farklı görevler üstlenebilirler. Bazen bir ismi niteleyerek sıfat, bazen bir varlığı karşılayarak isim, bazen de bir eylemi veya durumu belirterek zarf olabilirler.
- Zarf Nedir? Zarf (belirteç), fiilleri, fiilimsileri, sıfatları veya kendi türünden kelimeleri (zarfları) niteleyen veya belirten kelimelerdir. Genellikle "nasıl?", "ne zaman?", "ne kadar?", "nereye?", "niçin?" gibi sorulara cevap verirler.
- Şimdi verilen ikilemeleri tek tek inceleyelim ve hangisinin zarf görevinde kullanılamayacağını bulalım:
- I. açık seçik: Bu ikileme, bir eylemin nasıl yapıldığını belirtebilir. Örneğin, "Konuyu açık seçik anlattı." cümlesinde "anlattı" fiilini niteleyerek zarf görevinde kullanılmıştır. (Nasıl anlattı? açık seçik.)
- II. eğri büğrü: Bu ikileme de bir eylemin nasıl yapıldığını veya bir durumun nasıl olduğunu belirtebilir. Örneğin, "Yazısı eğri büğrü olmuştu." cümlesinde "olmuştu" fiilimsiyi niteleyerek zarf görevinde kullanılmıştır. (Nasıl olmuştu? eğri büğrü.)
- III. yana yakıla: Bu ikileme, bir eylemin büyük bir üzüntü veya çaresizlik içinde yapıldığını belirtir. Örneğin, "Kaybettiği eşyayı yana yakıla arıyordu." cümlesinde "arıyordu" fiilini niteleyerek zarf görevinde kullanılmıştır. (Nasıl arıyordu? yana yakıla.)
- IV. ev bark: Bu ikileme ise genellikle "ev ve aile düzeni", "mal mülk" gibi bir varlığı veya bir durumu ifade eder. Bir eylemin nasıl yapıldığını, ne zaman yapıldığını veya ne kadar yapıldığını belirtmez. Örneğin, "Artık bir ev bark sahibi olmak istiyordu." cümlesinde "ev bark" bir isim tamlamasının (ev bark sahibi) içinde yer alarak isim görevinde kullanılmıştır. Bu ikileme, bir fiili veya fiilimsiyi niteleyerek zarf olamaz.
- Bu durumda, "ev bark" ikilemesi zarf görevinde kullanılamazken, diğer ikilemeler fiilleri veya fiilimsileri niteleyerek zarf görevinde kullanılabilir.
Cevap D seçeneğidir.
