4. "Sınav sonuçları -beklentilerin aksine- oldukça iyiydi."
Bu cümlede kısa çizginin görevi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ara sözü belirtmek
B) Tarih aralığı göstermek
C) Ekleri ayırmak
D) Kelime bölmek
Sevgili öğrenciler, bu soruda kısa çizginin cümledeki görevini bulacağız. Öncelikle cümleyi dikkatlice inceleyelim:
"Sınav sonuçları -beklentilerin aksine- oldukça iyiydi."
- Cümlede iki kısa çizgi arasında kalan kısım "beklentilerin aksine" ifadesidir.
- Bu ifade, cümlenin ana yargısı olan "Sınav sonuçları oldukça iyiydi" kısmına ek bir açıklama, bir ara bilgi katmaktadır. Yani sınav sonuçlarının iyi olmasının, genel beklentilerin tersine olduğunu belirtir.
- Türkçede, cümlenin anlamını tamamlayan ancak cümlenin temel yapısından çıkarıldığında anlamda büyük bir bozulmaya yol açmayan, ek bilgi veren sözlere veya söz gruplarına ara söz denir.
- Ara sözler genellikle iki virgül (,) arasına alınır. Ancak bazen iki kısa çizgi (-) arasına veya iki parantez () arasına da alınabilirler.
- Buradaki "beklentilerin aksine" ifadesi, cümlenin ana akışına eklenmiş bir ara sözdür ve kısa çizgiler bu ara sözü belirtmek için kullanılmıştır.
- Şimdi diğer seçenekleri de kısaca değerlendirelim:
- B) Tarih aralığı göstermek: Kısa çizgi, "1990-2000 yılları" gibi tarih aralıklarını belirtmek için kullanılır ancak bu cümlede böyle bir kullanım yoktur.
- C) Ekleri ayırmak: Kısa çizgi, "-ler, -mek" gibi ekleri göstermek için kullanılır ancak bu cümlede böyle bir kullanım yoktur.
- D) Kelime bölmek: Kısa çizgi, satır sonunda kelimeleri hecelerine ayırarak bölmek için kullanılır ancak bu cümlede böyle bir kullanım yoktur.
Bu açıklamalar ışığında, kısa çizgilerin buradaki görevinin ara sözü belirtmek olduğu açıktır.
Cevap A seçeneğidir.
