Merhaba sevgili öğrenciler!
Mitoz bölünme, canlılarda büyüme, gelişme ve yıpranan dokuların onarımı gibi hayati süreçleri sağlayan önemli bir hücre bölünmesi şeklidir. Hem bitki hem de hayvan hücrelerinde gerçekleşir ancak sitoplazma bölünmesi (sitokinez) aşamasında bazı önemli farklılıklar gösterirler. Şimdi sorumuzdaki seçenekleri adım adım inceleyelim:
- A) Sentriyol: Sentriyoller, hayvan hücrelerinde iğ ipliklerinin oluşumunda görev alan özel organellerdir. Bitki hücrelerinde ise sentriyoller bulunmaz. Ancak bitki hücreleri de sentriyol olmadan iğ ipliklerini oluşturabilirler. Dolayısıyla sentriyol, bitki hücresinde oluşan bir yapı değil, hayvan hücresinde bulunan ve bitki hücresinde bulunmayan bir yapıdır. Bu nedenle A seçeneği doğru değildir.
- B) İğ iplikleri: İğ iplikleri (mikrotübüller), mitoz bölünme sırasında kromozomların ayrılmasını sağlayan yapılardır. Hem bitki hem de hayvan hücrelerinde iğ iplikleri oluşur ve kromozomları zıt kutuplara çeker. Bu nedenle iğ iplikleri, bitki hücresine özgü bir oluşum değildir. B seçeneği de doğru değildir.
- C) Hücre plağı: İşte bu, bitki hücrelerine özgü önemli bir yapıdır! Mitoz bölünmenin son aşaması olan sitokinezde, hayvan hücrelerinde sitoplazma dıştan içe doğru boğumlanarak ikiye ayrılır. Ancak bitki hücreleri, sert hücre duvarına sahip oldukları için boğumlanamazlar. Bunun yerine, hücrenin ortasında içten dışa doğru bir "hücre plağı" (orta lamel) oluşur. Bu plak, daha sonra yeni hücre duvarını oluşturarak iki yavru hücreyi birbirinden ayırır. Bu, hayvan hücrelerinde görülmeyen, bitki hücrelerine özgü bir yapıdır.
- D) Çekirdek zarı: Çekirdek zarı, mitozun başlangıcında (profaz) eriyerek kaybolur ve mitozun sonunda (telofaz) her bir yavru çekirdeğin etrafında yeniden oluşur. Bu süreç hem bitki hem de hayvan hücrelerinde benzer şekilde gerçekleşir. Dolayısıyla çekirdek zarı, bitki hücresine özgü bir farklılık değildir. D seçeneği de doğru değildir.
Bu açıklamalar ışığında, bitki hücresinde mitoz bölünme sırasında hayvan hücresinden farklı olarak oluşan yapı "hücre plağı"dır.
Cevap C seçeneğidir.