Bir haritada 1 cm'lik çizgi ölçek 20 km'yi göstermektedir. Bu çizgi ölçeğin kesir ölçek karşılığı nedir?
A) 1/20.000Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir harita üzerindeki çizgi ölçeği (1 cm = 20 km) kesir ölçeğe dönüştürmemiz isteniyor. Harita ölçekleri konusu coğrafya derslerinin temel taşlarından biridir ve bu dönüşümleri anlamak, haritaları doğru yorumlamak için çok önemlidir. Gelin, adım adım bu dönüşümü nasıl yapacağımıza bakalım:
Bize verilen bilgi şudur: Harita üzerinde ölçtüğümüz 1 cm'lik bir uzunluk, gerçekte 20 km'lik bir mesafeye karşılık gelmektedir. Kesir ölçekler ise harita üzerindeki uzunluğun, gerçekteki uzunluğa oranını gösterir ve birimsizdir. Bu nedenle, her iki uzunluğu da aynı birime (genellikle santimetreye) dönüştürmemiz gerekir.
Harita uzunluğumuz zaten santimetre cinsinden (1 cm). Şimdi gerçek uzunluğu (20 km) santimetreye çevirmeliyiz. Bunun için şu dönüşümleri hatırlayalım:
Bu durumda, 1 kilometrenin kaç santimetre olduğunu bulmak için bu iki değeri çarparız:
1 km = 1000 m * 100 cm/m = 100.000 cm
Şimdi, 20 kilometrenin kaç santimetre olduğunu hesaplayalım:
20 km = 20 * 100.000 cm = 2.000.000 cm
Yani, haritadaki 1 cm, gerçekte 2.000.000 cm'ye karşılık gelmektedir.
Kesir ölçek, harita uzunluğunun gerçek uzunluğa oranıdır ve pay her zaman 1 olmalıdır. Şimdi bulduğumuz değerleri bu orana yerleştirelim:
Kesir Ölçek = Harita Uzunluğu / Gerçek Uzunluk
Kesir Ölçek = 1 cm / 2.000.000 cm
Birimler (cm) birbirini götürdüğü için kesir ölçek birimsiz olur:
Kesir Ölçek = 1/2.000.000
Bu durumda, çizgi ölçek 1 cm = 20 km'nin kesir ölçek karşılığı 1/2.000.000'dur.
Cevap C seçeneğidir.