Mitokondride ATP sentaz enzimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Yalnızca elektron taşıma zincirinde kullanılırMerhaba sevgili öğrenciler!
Bugün, hücrelerimizin enerji santrali olan mitokondrideki çok önemli bir enzim olan ATP sentazın işlevini inceleyeceğiz. Bu enzim, yaşam için gerekli enerjinin (ATP) üretilmesinde kilit bir role sahiptir. Şimdi seçenekleri adım adım değerlendirelim:
Bu ifade doğru değildir. ATP sentaz, elektron taşıma zincirinin (ETZ) bir parçası değildir, ancak ETZ'nin oluşturduğu proton (H$^+$) gradientini *kullanarak* ATP üretir. ETZ, protonları mitokondrinin zarlar arası boşluğuna pompalarken, ATP sentaz bu protonların matrikse geri akışını sağlayarak enerji sentezler. Yani ATP sentaz, ETZ'den bağımsız bir enzim kompleksi olup, ETZ'nin yarattığı potansiyel enerjiyi kullanır.
Bu ifade tamamen doğrudur. Elektron taşıma zinciri, iç mitokondri zarının iki tarafı arasında (zarlar arası boşluk ile matriks arasında) bir proton (H$^+$) derişim farkı, yani bir proton gradienti oluşturur. Bu gradient, potansiyel enerji depolar. ATP sentaz enzimi, bu protonların zarlar arası boşluktan matrikse geri akışını sağlayan bir kanal ve enzim görevi görür. Protonlar bu kanaldan geçerken serbest kalan enerji, ADP (adenozin difosfat) ve Pi'den (inorganik fosfat) ATP (adenozin trifosfat) sentezlemek için kullanılır. Bu sürece "kemiozmoz" denir ve oksijenli solunumun en büyük ATP üretim aşamasıdır.
Bu ifade yanlıştır. ATP sentaz enzimi, mitokondrinin iç zarında yer alır. Sitoplazmada bulunan ve glikoliz sırasında ATP üreten enzimler farklıdır ve bu ATP üretimi "substrat düzeyinde fosforilasyon" adı verilen bir yöntemle gerçekleşir. ATP sentaz, glikoliz sürecinde görev almaz.
Bu ifade de yanlıştır. ATP sentaz enzimi, ökaryot hücrelerin mitokondrilerinde (ve bitki hücrelerinde kloroplastlarda) ve oksijenli solunum yapan prokaryotların hücre zarında bulunur. Soru mitokondrideki ATP sentazı sorduğu için ve ökaryotlarda da mitokondride bulunduğu için "yalnızca oksijenli solunum yapan prokaryotlarda bulunur" ifadesi eksik ve yanıltıcıdır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, mitokondrideki ATP sentaz enziminin temel işlevini en doğru şekilde tanımlayan seçenek B'dir.
Cevap B seçeneğidir.
