Enflasyonun etkisiyle bir marketteki ürün fiyatları her ay bir önceki ayın fiyatının %15 üzerine çıkmaktadır. Başlangıç fiyatı 80 TL olan bir ürünün 4 ay sonraki fiyatı kaç TL olur? (En yakın tam sayıya yuvarlayınız)
A) 125 TLMerhaba sevgili öğrenciler!
Bu problemde, enflasyonun ürün fiyatları üzerindeki etkisini adım adım inceleyeceğiz. Bir ürünün fiyatı her ay %15 artıyorsa, 4 ay sonraki fiyatını nasıl bulacağımızı öğrenelim.
Bize verilen bilgilere göre, bir ürünün başlangıç fiyatı 80 TL'dir. Her ay, bir önceki ayın fiyatının %15 üzerine çıkmaktadır. Bu, fiyatın her ay 1.15 katına çıktığı anlamına gelir. Çünkü %100 (mevcut fiyat) + %15 (artış) = %115 olur, bu da ondalık olarak $1.15$ demektir. Bizden 4 ay sonraki fiyatı bulmamız ve en yakın tam sayıya yuvarlamamız isteniyor.
Fiyat her ay %15 arttığı için, yeni fiyat eski fiyatın $100\% + 15\% = 115\%$ 'i olur. Bu da çarpma faktörü olarak $1.15$ demektir.
Başlangıç fiyatı 80 TL idi. 1. ay sonunda fiyat:
$80 \text{ TL} \times 1.15 = 92 \text{ TL}$
Şimdi yeni başlangıç fiyatımız 92 TL. 2. ay sonunda fiyat:
$92 \text{ TL} \times 1.15 = 105.8 \text{ TL}$
Şimdi yeni başlangıç fiyatımız 105.8 TL. 3. ay sonunda fiyat:
$105.8 \text{ TL} \times 1.15 = 121.67 \text{ TL}$
Şimdi yeni başlangıç fiyatımız 121.67 TL. 4. ay sonunda fiyat:
$121.67 \text{ TL} \times 1.15 = 139.9205 \text{ TL}$
Bulduğumuz $139.9205 \text{ TL}$ değerini en yakın tam sayıya yuvarlamamız gerekiyor. Ondalık kısmına baktığımızda $0.9205$ olduğu için, yukarı yuvarlarız.
$139.9205 \text{ TL} \approx 140 \text{ TL}$
Bu tür sürekli artış problemlerini daha hızlı çözmek için üslü ifadeleri kullanabiliriz. Başlangıç fiyatı, artış faktörünün (1.15) ay sayısı kadar kuvvetiyle çarpılır:
Son Fiyat = Başlangıç Fiyatı $\times (1 + \text{artış oranı})^{\text{ay sayısı}}$
Son Fiyat = $80 \text{ TL} \times (1.15)^4$
Son Fiyat = $80 \text{ TL} \times 1.74900625$
Son Fiyat = $139.9205 \text{ TL}$
Yuvarladığımızda yine $140 \text{ TL}$ buluruz.
Bu adımları takip ederek, 4 ay sonraki ürün fiyatının 140 TL olduğunu bulduk.
Cevap C seçeneğidir.