Termonasti (Sıcaklık - Lale) Test 1

Lalelerde termonastik hareketler hangi hücresel yapıların turgor değişimleriyle gerçekleşir?

A) Stomalar
B) Pulvinuslar
C) Kloroplastlar
D Mitokondriler

Sevgili öğrenciler, bu soruda lalelerde gözlemlediğimiz termonastik hareketlerin hangi hücresel yapılar aracılığıyla gerçekleştiğini anlamaya çalışacağız. Bitkilerde hareketler genellikle turgor basıncı değişimleriyle ilişkilidir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• Termonastik Hareket Nedir?

  Laleler gibi bazı bitkilerde çiçeklerin sıcaklığa bağlı olarak açılıp kapanması olayına termonastik hareket denir. Bu hareketler, bitkinin belirli bölgelerindeki hücrelerin su alıp vermesiyle (turgor basıncı değişimiyle) gerçekleşir.

• A) Stomalar:

  Stomalar, bitki yapraklarının yüzeyinde bulunan ve gaz alışverişi ile terlemeyi sağlayan küçük açıklıklardır. Bekçi hücrelerinin turgor basıncı değişimiyle açılıp kapanırlar. Ancak, stomaların hareketi bitkinin genel çiçek açma/kapanma gibi büyük ölçekli hareketlerinden sorumlu değildir.

• B) Pulvinuslar:

  Pulvinuslar (çoğulu pulvinus), bazı bitkilerin yaprak saplarının veya çiçek saplarının tabanında bulunan özelleşmiş motor organlardır. Bu yapılar, içerdikleri motor hücrelerinin turgor basıncındaki hızlı değişimler sayesinde bitkinin yapraklarını veya çiçeklerini hareket ettirir. Örneğin, küstüm çiçeğinin dokunmaya tepkisi (sismonasti) veya birçok bitkinin gece-gündüz hareketleri (niktinasti) pulvinuslar aracılığıyla gerçekleşir. Lalelerde de termonastik hareketler, yani sıcaklığa bağlı olarak çiçeklerin açılıp kapanması, çiçek sapının tabanındaki bu pulvinus benzeri yapıların turgor değişimleriyle sağlanır. Sıcaklık arttığında belirli hücreler su kaybederken, diğerleri su alarak çiçeğin açılmasına veya kapanmasına neden olur.

• C) Kloroplastlar:

  Kloroplastlar, bitki hücrelerinde fotosentez olayının gerçekleştiği organellerdir. Bitkinin hareketinden doğrudan sorumlu değillerdir; turgor basıncı değişimleriyle ilişkili bir hareket mekanizması sağlamazlar.

• D) Mitokondriler:

  Mitokondriler, bitki hücrelerinde solunum olayının gerçekleştiği ve enerji üretildiği organellerdir. Kloroplastlar gibi, bitkinin hareketinden doğrudan sorumlu değillerdir ve turgor basıncı değişimleriyle ilişkili bir hareket mekanizması sağlamazlar.

Bu bilgiler ışığında, lalelerde termonastik hareketlerin, yani çiçeklerin sıcaklığa bağlı olarak açılıp kapanmasının, pulvinus adı verilen özelleşmiş motor yapıların turgor değişimleriyle gerçekleştiği sonucuna varırız.

Cevap B seçeneğidir.