Bir cümleyi daha iyi anlamak ve temel bilgilerini ortaya çıkarmak için 5N 1K sorularını kullanırız. Bu sorular, cümlenin ana unsurlarını belirlememize yardımcı olur.
- Kim? (Eylemi yapan kişi veya kişiler)
- Ne? (Yapılan eylem veya nesne)
- Ne zaman? (Eylemin gerçekleştiği zaman)
- Nerede? (Eylemin gerçekleştiği yer)
- Nasıl? (Eylemin yapılma biçimi)
- Neden? (Eylemin yapılma sebebi)
Şimdi sorumuzdaki cümleyi adım adım inceleyelim: "Ali bugün parkta top oynadı."
- Bu cümlede eylemi gerçekleştiren kişi kimdir? "Ali"dir.
- "Ali" kelimesi, cümlede eylemi yapan özneyi, yani kişiyi belirtir.
- Bir cümlede eylemi yapan kişiyi bulmak için hangi soruyu sorarız? "Kim?" sorusunu sorarız.
Şimdi seçenekleri değerlendirerek cevabımızı kesinleştirelim:
- A) Ne zaman: Bu soru, eylemin ne zaman gerçekleştiğini sorar. Cümlede "bugün" kelimesi bu soruya cevap verir.
- B) Kim: Bu soru, eylemi yapan kişiyi sorar. Cümlede "Ali" kelimesi tam olarak bu soruya cevap verir.
- C) Nasıl: Bu soru, eylemin nasıl yapıldığını sorar. Cümlede bu soruya doğrudan bir cevap yoktur (örneğin, "hızlıca oynadı" gibi bir ifade olsaydı bu soruya cevap olurdu).
- D) Nerede: Bu soru, eylemin nerede gerçekleştiğini sorar. Cümlede "parkta" kelimesi bu soruya cevap verir.
Gördüğümüz gibi, "Ali" kelimesi "Kim?" sorusuna karşılık gelmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
