Sitokinin hormonu (Hücre bölünmesi, Yan dal oluşumu) Test 1

Bitki büyüme hormonları ile ilgili aşağıdaki bilgiler veriliyor:
I. Sitokininler genellikle köklerde sentezlenir ve bitkinin üst kısımlarına taşınır.
II. Oksinler genellikle sürgün uçlarında sentezlenir ve aşağıya doğru taşınır.
III. Apikal dominans, sürgün uçlarında sentezlenen oksinlerin yan tomurcuk gelişimini engellemesidir.
Buna göre, bir bitkinin uç tomurcuğu kesildiğinde yan dalların gelişmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Köklerde sentezlenen sitokinin etkisinin artması
B) Oksin kaynağının ortadan kalkması
C) Bitkinin fotosentez hızının artması
D) Topraktan su alımının hızlanması

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bu soruyu çözmek için bitki büyüme hormonları olan oksinler ve sitokininlerin görevlerini ve apikal dominans kavramını iyi anlamamız gerekiyor. Adım adım ilerleyelim:

• 1. Apikal Dominans Nedir?

  Soru içeriğinde verilen III. bilgiye göre, "Apikal dominans, sürgün uçlarında sentezlenen oksinlerin yan tomurcuk gelişimini engellemesidir." Bu, bitkinin ana gövdesinin yukarı doğru büyümesini teşvik ederken, yan dalların gelişimini baskılayan bir mekanizmadır. Yani, bitkinin en üstteki (apikal) tomurcuğu aktif olduğu sürece, yanlardaki tomurcuklar uyku halinde kalır veya çok az gelişir.

• 2. Oksinlerin Rolü:

  Yine soru içeriğindeki II. bilgiye göre, "Oksinler genellikle sürgün uçlarında sentezlenir ve aşağıya doğru taşınır." Bu oksinler, apikal tomurcuktan aşağıya doğru hareket ederek yan tomurcukların gelişimini engeller. Oksinler, bitkinin boyuna büyümesini sağlayan temel hormonlardan biridir.

• 3. Uç Tomurcuğu Kesildiğinde Ne Olur?

  Eğer bir bitkinin uç tomurcuğu kesilirse, bu durumda oksinlerin ana üretim kaynağı ortadan kalkmış olur. Apikal dominansı sağlayan ve yan tomurcuk gelişimini engelleyen oksin akışı durur veya büyük ölçüde azalır.

• 4. Yan Dallar Neden Gelişir?

  Oksinlerin baskılayıcı etkisi ortadan kalktığında, yan tomurcuklar üzerindeki engelleyici mekanizma kalkar. Bu durum, yan tomurcukların aktif hale gelmesini ve yeni dallar oluşturarak gelişmesini sağlar. Bu sayede bitki, yukarı doğru büyüme yerine yanlara doğru genişlemeye başlar.

• 5. Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
  • A) Köklerde sentezlenen sitokinin etkisinin artması: Sitokininler yan tomurcuk gelişimini teşvik eder (I. bilgi). Ancak uç tomurcuğun kesilmesi doğrudan sitokinin üretimini artırmaz. Temel neden, oksin baskısının kalkmasıdır. Sitokininler bu durumda gelişen yan tomurcukların büyümesini destekler ama olayın tetikleyicisi değildir.
  • B) Oksin kaynağının ortadan kalkması: Bu seçenek, yukarıda açıkladığımız gibi, apikal dominansı sağlayan oksinlerin üretim yerinin (uç tomurcuk) ortadan kalkması anlamına gelir. Bu, yan tomurcuklar üzerindeki baskının kalkmasının doğrudan ve temel nedenidir.
  • C) Bitkinin fotosentez hızının artması: Uç tomurcuğun kesilmesi fotosentez hızını doğrudan ve temel olarak artırmaz. Bu, hormonal bir mekanizma değildir.
  • D) Topraktan su alımının hızlanması: Su alımı bitki büyümesi için önemlidir ancak uç tomurcuğun kesilmesiyle yan dalların gelişmesinin doğrudan hormonal nedeni değildir.

Bu adımları takip ettiğimizde, uç tomurcuğun kesilmesiyle yan dalların gelişmesinin temel nedeninin, yan tomurcuk gelişimini engelleyen oksinlerin kaynağının ortadan kalkması olduğunu açıkça görüyoruz.

Cevap B seçeneğidir.