9. (I) Edebiyatımızda deneme türü, özellikle Cumhuriyet Dönemi'nde gelişme göstermiştir. (II) Nurullah Ataç, bu türün en önemli temsilcilerinden biridir. (III) Denemelerinde günlük konuları samimi bir dille işlemiştir. (IV) Ataç'ın dil konusundaki görüşleri de oldukça tartışmalıdır. (V) Özellikle "öz Türkçe" anlayışı, pek çok eleştiri almıştır.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde "öznel bir yargı"ya yer verilmiştir?
A) I
B) II
C) III
D) IV
Bu soruda, numaralanmış cümleler arasında "öznel bir yargı" içeren cümleyi bulmamız isteniyor. Öncelikle "öznel yargı" ne demek, onu hatırlayalım:
- Öznel yargı (subjektif yargı): Kişiden kişiye değişen, kişisel duygu, düşünce ve beğenileri yansıtan, doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanamayan ifadelerdir. "Bence", "güzel", "çirkin", "önemli", "tartışmalı" gibi ifadeler genellikle öznel yargıların ipuçlarıdır.
- Nesnel yargı (objektif yargı): Herkes tarafından kabul edilen, doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanabilen, kişisel duygu ve düşüncelerden uzak ifadelerdir.
Şimdi cümleleri tek tek inceleyelim:
- (I) Edebiyatımızda deneme türü, özellikle Cumhuriyet Dönemi'nde gelişme göstermiştir.
Bu ifade, edebiyat tarihindeki bir gerçeği dile getirmektedir. Deneme türünün Cumhuriyet Dönemi'ndeki gelişimi, kaynaklarla kanıtlanabilir, herkesçe kabul gören bir bilgidir. Dolayısıyla bu, nesnel bir yargıdır.
- (II) Nurullah Ataç, bu türün en önemli temsilcilerinden biridir.
Nurullah Ataç'ın deneme türündeki yeri ve önemi, edebiyat çevrelerinde geniş kabul görmüş bir durumdur. "En önemli" ifadesi kişisel bir değerlendirme gibi dursa da, Ataç'ın bu alandaki etkisi ve öncülüğü genel bir eleştirel konsensüstür. Bu nedenle, genellikle nesnel kabul edilen bir eleştirel tespittir.
- (III) Denemelerinde günlük konuları samimi bir dille işlemiştir.
Bu ifade, Nurullah Ataç'ın denemelerinin içeriği ve üslubu hakkında yapılan bir tespittir. Eserleri incelendiğinde bu özelliklerin varlığı görülebilir ve kanıtlanabilir. Bu da nesnel bir yargıdır.
- (IV) Ataç'ın dil konusundaki görüşleri de oldukça tartışmalıdır.
Buradaki "tartışmalıdır" kelimesi, Ataç'ın dil görüşleri hakkında farklı fikirlerin, anlaşmazlıkların ve eleştirilerin olduğunu açıkça belirtir. Bir şeyin "tartışmalı" olması, o konuda ortak bir görüş birliğinin olmadığı, kişiden kişiye değişen değerlendirmelerin bulunduğu anlamına gelir. Bu ifade, doğrudan bir değerlendirme ve kişisel bir bakış açısı içerdiği için öznel bir yargıdır.
- (V) Özellikle "öz Türkçe" anlayışı, pek çok eleştiri almıştır.
Ataç'ın "öz Türkçe" anlayışının eleştirilere maruz kalmış olması, edebiyat ve dil tarihi kaynaklarından doğrulanabilecek bir olgudur. Hangi eleştirmenlerin ne tür eleştiriler yaptığı kanıtlanabilir. Bu nedenle bu, nesnel bir yargıdır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, (IV) numaralı cümlenin "tartışmalıdır" ifadesiyle kişisel bir değerlendirme ve görüş ayrılığını yansıttığı, dolayısıyla öznel bir yargı olduğu anlaşılmaktadır.
Cevap D seçeneğidir.
