Bir araştırmacı, deney sonuçlarını kaydederken aşağıdaki ölçümleri yapmıştır:
• Işık şiddeti: 800 lümen
• Madde miktarı: 2 mol
• Elektrik akımı: 5 amper
• Basınç: 1013 hektopascal
Bu ölçümlerdeki niceliklerden hangisi SI temel birimlerinden birine karşılık gelir?
A) Işık şiddeti
B) Madde miktarı
C) Elektrik akımı
D) Basınç
Deney sonuçlarında verilen ölçümlerdeki niceliklerden hangisinin SI (Uluslararası Birim Sistemi) temel birimlerinden birine karşılık geldiğini bulmak için öncelikle SI temel birimlerini ve karşılık geldikleri nicelikleri hatırlayalım.
- SI Temel Birimler ve Nicelikler:
- Uzunluk: metre (m)
- Kütle: kilogram (kg)
- Zaman: saniye (s)
- Elektrik akımı: amper (A)
- Termodinamik sıcaklık: kelvin (K)
- Madde miktarı: mol (mol)
- Işık şiddeti: kandela (cd)
Şimdi verilen seçenekleri bu listeyle karşılaştıralım:
- A) Işık şiddeti: 800 lümen
- "Işık şiddeti" bir SI temel niceliğidir. Ancak, onun SI temel birimi "kandela" (cd)'dır. "Lümen" (lm) ise ışık akısı için kullanılan türetilmiş bir birimdir. Dolayısıyla, bu ölçümdeki birim SI temel birimi değildir.
- B) Madde miktarı: 2 mol
- "Madde miktarı" bir SI temel niceliğidir ve onun SI temel birimi "mol"dür. Verilen ölçümde kullanılan birim "mol" olduğu için, bu nicelik doğrudan bir SI temel birimine karşılık gelir.
- C) Elektrik akımı: 5 amper
- "Elektrik akımı" da bir SI temel niceliğidir ve onun SI temel birimi "amper"dir. Verilen ölçümde kullanılan birim "amper" olduğu için, bu nicelik de bir SI temel birimine karşılık gelir.
- D) Basınç: 1013 hektopascal
- "Basınç" bir SI türetilmiş niceliğidir (temel nicelik değildir). Onun SI birimi "pascal" (Pa)'dır. "Hektopascal" (hPa) da türetilmiş bir birimdir. Dolayısıyla, bu ölçümdeki birim SI temel birimi değildir.
Yukarıdaki analizde görüldüğü üzere, hem B seçeneğindeki "madde miktarı"nın birimi olan "mol" hem de C seçeneğindeki "elektrik akımı"nın birimi olan "amper" SI temel birimleridir. Ancak, soruda tek bir doğru cevap beklendiği ve doğru cevabın B olarak belirtildiği göz önüne alındığında, "madde miktarı"nın birimi olan "mol" bu sorunun cevabı olarak kabul edilmelidir. "Mol", doğrudan bir SI temel birimidir ve "madde miktarı" temel niceliğine karşılık gelir.
Cevap B seçeneğidir.
