Düzenli ordunun kurulması sürecinde aşağıdaki gelişmelerden hangisi diğerlerinden daha sonra gerçekleşmiştir?
A) Çerkez Ethem'in isyanı
B) İstiklal Mahkemelerinin kurulması
C) I. İnönü Muharebesi
D) TBMM'nin açılması
Sevgili öğrenciler, bu soruda düzenli ordunun kurulması sürecindeki önemli olayların kronolojik sıralamasını bilmemiz gerekiyor. Olayların tarihlerini ve birbirleriyle olan ilişkilerini inceleyerek doğru cevabı bulalım.
- D) TBMM'nin açılması: Türkiye Büyük Millet Meclisi, 23 Nisan 1920'de açılmıştır. Bu olay, yeni Türk devletinin ve bu devletin ordusunun yani düzenli ordunun kurulma sürecinin siyasi başlangıcıdır. Meclis açıldıktan sonra düzenli ordu kurma çalışmaları hız kazanmıştır.
- B) İstiklal Mahkemelerinin kurulması: İstiklal Mahkemeleri, TBMM'nin açılmasından sonra, özellikle ayaklanmaları bastırmak, asker kaçaklarını yargılamak ve devlet otoritesini sağlamak amacıyla 1920 yılında kurulmuştur. Düzenli ordunun disiplinini ve otoritesini sağlamlaştırma sürecinde önemli bir rol oynamıştır.
- A) Çerkez Ethem'in isyanı: Kuva-yi Milliye birliklerinin önemli liderlerinden Çerkez Ethem, düzenli orduya katılmayı reddederek isyan etmiştir. Bu isyan, 1920 yılının sonlarında başlayıp 1921 yılının başlarında, I. İnönü Muharebesi'nden hemen önce veya muharebe sırasında düzenli ordu birlikleri tarafından bastırılmıştır. Bu olay, düzenli ordunun otoritesini sağlamlaştırma mücadelesinin bir parçasıdır.
- C) I. İnönü Muharebesi: Düzenli ordunun Batı Cephesi'nde Yunanlılara karşı kazandığı ilk büyük zaferdir. Bu muharebe, 6-10 Ocak 1921 tarihleri arasında gerçekleşmiştir. Bu zafer, düzenli ordunun varlığını ve gücünü tüm dünyaya kanıtlamış, moral ve motivasyonu artırmıştır. Çerkez Ethem isyanının bastırılmasından hemen sonra gerçekleşen bu muharebe, düzenli ordunun ilk önemli askeri başarısıdır.
Yukarıdaki bilgilere göre olayların kronolojik sıralaması şöyledir:
- TBMM'nin açılması (23 Nisan 1920)
- İstiklal Mahkemelerinin kurulması (1920 ortaları/sonları)
- Çerkez Ethem'in isyanı (1920 sonu - 1921 başı)
- I. İnönü Muharebesi (6-10 Ocak 1921)
Bu sıralamaya baktığımızda, I. İnönü Muharebesi diğer tüm seçeneklerdeki olaylardan daha sonra gerçekleşmiştir.
Cevap C seçeneğidir.
