Seslenme, hitap ve uyarı sözlerinden sonra ünlem Test 1

6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama yanlışı vardır?

A) Sakın, eve geç kalma!
B) Çocuklar! Buraya toplanın.
C) Eyvah! Yangın çıktı.
D) Lütfen, beni dinleyin.

Sevgili öğrenciler, noktalama işaretleri cümlelerin anlamını doğru aktarmak ve okumayı kolaylaştırmak için çok önemlidir. Şimdi verilen cümlelerdeki noktalama işaretlerini tek tek inceleyelim ve hangisinde bir yanlışlık olduğunu bulalım.

• A) Sakın, eve geç kalma!

  Bu cümlede "Sakın" kelimesi bir uyarı ifadesidir. Uyarı, ikaz veya seslenme bildiren kelimelerden sonra virgül (,) kullanılması doğrudur. Cümlenin sonundaki ünlem işareti (!) ise bir emir veya duygu belirtmesi nedeniyle doğru kullanılmıştır. Bu cümlede noktalama yanlışı yoktur.

• B) Çocuklar! Buraya toplanın.

  "Çocuklar!" ifadesi bir seslenmedir. Seslenme ve hitaplardan sonra ünlem işareti (!) kullanılması doğrudur. Ünlem işaretinden sonra gelen cümle büyük harfle başlar ve kendi noktalama işaretini (burada nokta) alır. Bu cümlede de noktalama yanlışı bulunmamaktadır.

• C) Eyvah! Yangın çıktı.

  "Eyvah!" kelimesi bir duygu (şaşkınlık, korku) ifadesidir. Bu tür ani duygu bildiren kelimelerden sonra ünlem işareti (!) kullanılması doğrudur. Ünlem işaretinden sonraki cümle büyük harfle başlar ve kendi noktalama işaretini (burada nokta) alır. Bu cümlede de herhangi bir noktalama yanlışı yoktur.

• D) Lütfen, beni dinleyin.

  İşte bu cümlede bir noktalama yanlışı vardır. Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre, "lütfen" gibi rica bildiren kelimelerden sonra virgül (,) konulmaz. "Lütfen" kelimesi cümlenin akışını kesmeyen, bir rica ifadesi olarak kullanılır ve kendisinden sonra virgül gerektirmez. Doğrusu "Lütfen beni dinleyin." şeklinde olmalıdır.

Bu nedenle, noktalama yanlışı olan cümle D seçeneğidir.

Cevap D seçeneğidir.