Ksilem ve floem ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Ksilem ölü hücrelerden, floem canlı hücrelerden oluşur
B) Ksilem su ve mineral, floem organik bileşik taşır
C) Ksilem aşağıdan yukarıya, floem yukarıdan aşağıya taşıma yapar
D) Her ikisi de bitkide iletim dokusunu oluşturur
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bitkilerde madde taşınmasından sorumlu olan ksilem ve floem, bitki yaşamı için hayati öneme sahip iki farklı iletim dokusudur. Şimdi, bu dokularla ilgili verilen ifadeleri adım adım inceleyelim ve hangisinin yanlış olduğunu bulalım.
- A) Ksilem ölü hücrelerden, floem canlı hücrelerden oluşur
- Ksilem: Ksilemin temel su taşıma elemanları olan trakeidler ve odun boruları (trakealar), olgunlaştıklarında çekirdeklerini ve sitoplazmalarını kaybederler, yani işlevsel olarak ölü hücrelerdir. Bu yapıları sayesinde suyu ve mineralleri daha verimli bir şekilde taşıyabilirler.
- Floem: Floemin temel besin taşıma elemanları olan kalburlu borular ve onlara destek olan arkadaş hücreleri canlıdır. Kalburlu boruların çekirdekleri olmasa da, arkadaş hücreleri ile metabolik olarak bağlantılıdırlar ve canlılıklarını sürdürürler.
- Bu ifade doğrudur.
- B) Ksilem su ve mineral, floem organik bileşik taşır
- Ksilem: Bitkinin kökleri tarafından topraktan emilen suyu ve suda çözünmüş mineralleri bitkinin tüm üst kısımlarına (gövde, yapraklar, çiçekler) taşır.
- Floem: Yapraklarda fotosentez sonucu üretilen şekerler (glikoz, sükroz gibi organik bileşikler) gibi besin maddelerini, bitkinin büyüme bölgelerine, depolama organlarına (kökler, meyveler) ve diğer ihtiyaç duyan kısımlarına taşır.
- Bu ifade doğrudur.
- C) Ksilem aşağıdan yukarıya, floem yukarıdan aşağıya taşıma yapar
- Ksilem: Su ve mineralleri köklerden aldığı için taşıma yönü her zaman aşağıdan yukarıya doğrudur ve tek yönlüdür.
- Floem: Organik bileşikleri (şekerleri) fotosentez yapılan yapraklardan (üretim bölgeleri veya "kaynak" bölgeler) bitkinin ihtiyaç duyan veya depolayan diğer kısımlarına (tüketim veya depolama bölgeleri veya "havuz" bölgeler) taşır. Bu taşıma, bitkinin ihtiyacına göre hem yukarıdan aşağıya hem de aşağıdan yukarıya olabilir. Örneğin, ilkbaharda köklerde depolanan besinler yeni tomurcuklara doğru yukarı taşınabilir veya genç yapraklar henüz fotosentez yapamıyorsa, besinleri yaşlı yapraklardan yukarı doğru alabilir. Dolayısıyla, floemin sadece yukarıdan aşağıya taşıma yaptığı ifadesi yanlıştır; floem çift yönlü taşıma yapabilir.
- Bu ifade yanlıştır.
- D) Her ikisi de bitkide iletim dokusunu oluşturur
- Ksilem ve floem, bitkilerde madde taşınmasından sorumlu olan ve birlikte "iletim demetleri" veya "vasküler doku" olarak adlandırılan yapıları oluştururlar. Bu dokular, bitkinin farklı kısımları arasında su, mineral ve besin maddelerinin etkin bir şekilde taşınmasını sağlar.
- Bu ifade doğrudur.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, C seçeneğindeki ifadenin yanlış olduğunu görmüş olduk. Ksilem tek yönlü (aşağıdan yukarıya) taşıma yaparken, floem çift yönlü (hem aşağıdan yukarıya hem de yukarıdan aşağıya) taşıma yapabilir.
Cevap C seçeneğidir.
