Soluk verme sırasında aşağıdaki olaylardan hangisi gerçekleşmez?
A) Diyafram kası gevşer ve kubbeleşir
B) Göğüs boşluğu hacmi azalır
C) Akciğer içi basınç atmosfer basıncının altına düşer
D) Kaburgalar arası kaslar gevşer
Sevgili öğrenciler, soluk verme (ekspirasyon) süreci, vücudumuzun karbondioksit açısından zengin havayı dışarı atmasını sağlayan önemli bir fizyolojik olaydır. Bu süreci adım adım inceleyelim ve hangi olayın gerçekleşmediğini bulalım.
- Soluk verme (ekspirasyon) sırasında genel olarak neler olur?
Soluk verme, genellikle pasif bir süreçtir (zorlu soluk verme hariç). Diyafram kası ve dış kaburgalar arası kasların gevşemesiyle göğüs boşluğunun hacmi azalır. Bu hacim azalması, akciğerlerin sıkışmasına ve içlerindeki havanın basıncının artmasına neden olur. Akciğer içi basınç, atmosfer basıncının üzerine çıktığında, hava yüksek basınçtan düşük basınca doğru, yani akciğerlerden dışarı akar.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Diyafram kası gevşer ve kubbeleşir: Soluk alma sırasında kasılan diyafram, soluk verme sırasında gevşer ve yukarı doğru hareket ederek kubbeleşir. Bu hareket, göğüs boşluğunun hacmini azaltır. Dolayısıyla bu olay gerçekleşir.
- B) Göğüs boşluğu hacmi azalır: Diyaframın kubbeleşmesi ve kaburgaların aşağı-içeri hareket etmesiyle göğüs boşluğunun hacmi küçülür. Bu da akciğerlerin sıkışmasına yol açar. Dolayısıyla bu olay gerçekleşir.
- C) Akciğer içi basınç atmosfer basıncının altına düşer: Bu ifade yanlıştır. Soluk verme sırasında göğüs boşluğu ve akciğer hacmi azaldığı için, akciğerlerin içindeki hava sıkışır ve basıncı artar. Bu artan basınç, atmosfer basıncının üstüne çıkarak havanın dışarı atılmasını sağlar. Akciğer içi basıncın atmosfer basıncının altına düşmesi, soluk alma (inspirasyon) sırasında gerçekleşen bir durumdur. Dolayısıyla bu olay gerçekleşmez.
- D) Kaburgalar arası kaslar gevşer: Normal, pasif soluk verme sırasında dış kaburgalar arası kaslar gevşer. Bu gevşeme, kaburgaların aşağı ve içeri doğru hareket etmesine neden olarak göğüs boşluğu hacmini azaltır. Dolayısıyla bu olay gerçekleşir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, soluk verme sırasında akciğer içi basınç atmosfer basıncının altına düşmez, aksine üzerine çıkar. Bu nedenle, soruda bahsedilen olay gerçekleşmeyen durumdur.
Cevap C seçeneğidir.
