🎓 İnsan fizyolojisi nedir Test 1 - Ders Notu
Bu ders notu, insan fizyolojisi testinde çıkabilecek temel konuları kapsamaktadır. Hücre fizyolojisi, homeostazi, sinir sistemi ve endokrin sistem gibi konulara odaklanılmıştır.
📌 Hücre Fizyolojisi
Hücre fizyolojisi, hücrelerin nasıl çalıştığını ve fonksiyonlarını nasıl yerine getirdiğini inceler.
- Hücre zarı yapısı ve fonksiyonları (fosfolipit tabakası, proteinler, karbonhidratlar).
- Madde taşınma mekanizmaları: Pasif taşıma (difüzyon, ozmoz, kolaylaştırılmış difüzyon) ve aktif taşıma (primer, sekonder).
- Membran potansiyeli ve iyon kanalları.
- Hücre içi iletişim ve sinyal iletimi.
⚠️ Dikkat: Ozmoz, suyun çok yoğun olduğu yerden az yoğun olduğu yere geçişidir. Tuzlu su içmek vücudumuzdaki suyu hücrelerden dışarı çeker.
📌 Homeostazi
Homeostazi, vücudun iç ortamının dengede tutulmasıdır. Bu denge, çeşitli geri bildirim mekanizmaları ile sağlanır.
- Negatif geri bildirim: Bir değişiklik olduğunda, vücut bu değişikliği tersine çevirmeye çalışır (örneğin, vücut sıcaklığının düzenlenmesi).
- Pozitif geri bildirim: Bir değişiklik olduğunda, vücut bu değişikliği daha da artırır (örneğin, doğum sırasında kasılmalar).
- Kontrol sistemleri: Sensörler, kontrol merkezi ve efektörler.
💡 İpucu: Vücut sıcaklığımız yükseldiğinde terleyerek soğumamız negatif geri bildirime örnektir.
📌 Sinir Sistemi
Sinir sistemi, vücudun hızlı iletişim ağıdır. Nöronlar aracılığıyla bilgiyi iletir ve işler.
- Nöron yapısı: Hücre gövdesi, dendritler, akson, miyelin kılıf.
- Sinir iletimi: Aksiyon potansiyeli, sinapslar, nörotransmitterler.
- Merkezi sinir sistemi (beyin ve omurilik) ve periferik sinir sistemi (somatik ve otonom sinir sistemi).
- Duyu organları ve reseptörler.
📝 Not: Aksiyon potansiyeli, bir nöronun uyarılması sonucu oluşan elektriksel değişikliktir.
📌 Endokrin Sistem
Endokrin sistem, hormonlar aracılığıyla vücudun daha yavaş ve uzun süreli iletişimini sağlar.
- Hormonlar ve salgı bezleri (hipofiz, tiroid, adrenal bezler, pankreas, gonadlar).
- Hormonların etki mekanizmaları: Hücre yüzey reseptörleri ve hücre içi reseptörler.
- Hormonların düzenlenmesi: Negatif geri bildirim.
- Önemli hormonlar ve fonksiyonları (insülin, glukagon, tiroksin, kortizol, adrenalin, östrojen, testosteron).
⚠️ Dikkat: İnsülin kan şekerini düşürürken, glukagon yükseltir.
