Fecr-i Âti topluluğunun aşağıdaki özelliklerinden hangisi, onların Servet-i Fünûn edebî anlayışına bağlı kaldıklarının bir göstergesidir?
A) Sanat şahsi ve muhteremdir anlayışını benimsemeleri
B) Batı'daki edebî akımları tanıtmayı amaçlamaları
C) Eserlerini toplumsal konularda vermeleri
D) Dilin sadeleşmesi için çalışmalar yapmaları
Sevgili öğrenciler, bu soruda Fecr-i Âti topluluğunun özelliklerini ve onların Servet-i Fünûn dönemiyle olan ilişkisini anlamamız isteniyor. Fecr-i Âti, Servet-i Fünûn'dan sonra ortaya çıkmış olsa da, bazı noktalarda ondan etkilendiği veya onun izinden gittiği görülür. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Sanat şahsi ve muhteremdir anlayışını benimsemeleri: Bu ifade, Fecr-i Âti topluluğunun en bilinen sloganlarından biridir. "Sanat şahsi ve muhteremdir" (Sanat kişisel ve saygıdeğerdir) anlayışı, sanatın bireysel duygulara, estetiğe ve sanatçının öznel dünyasına odaklanması gerektiğini savunur. Bu yaklaşım, Servet-i Fünûn döneminin "sanat için sanat" ilkesiyle birebir örtüşür. Servet-i Fünûn sanatçıları da toplumsal konular yerine bireysel duyarlılıkları, aşkı, doğayı ve hayal kırıklıklarını işlemiş, sanatı bir amaç olarak görmüşlerdir. Dolayısıyla, Fecr-i Âti'nin bu anlayışı benimsemesi, onların Servet-i Fünûn edebî anlayışına bağlı kaldıklarının en güçlü göstergesidir.
- B) Batı'daki edebî akımları tanıtmayı amaçlamaları: Fecr-i Âti topluluğu, Batı edebiyatını daha yakından takip etme ve Batı'daki yeni edebî akımları (özellikle Sembolizm ve Empresyonizm) Türk edebiyatına tanıtma amacı gütmüştür. Ancak Batı'daki edebî akımları takip etme ve Türk edebiyatına uyarlama çabası, Servet-i Fünûn döneminde de vardı. Hatta Tanzimat döneminden itibaren bu eğilim görülür. Bu durum, Fecr-i Âti'nin genel bir modernleşme hedefi olsa da, doğrudan Servet-i Fünûn'un "edebî anlayışına bağlı kalmak"tan ziyade, ortak bir Batılılaşma yönelimi olduğunu gösterir. Servet-i Fünûn zaten bu akımları eserlerinde uygulamıştı.
- C) Eserlerini toplumsal konularda vermeleri: Hem Servet-i Fünûn hem de Fecr-i Âti toplulukları, genel olarak toplumsal konulardan uzak durmuşlardır. Her iki dönemde de sanatçılar, bireysel duyarlılıklara, estetiğe, aşk ve doğa temalarına yönelmişlerdir. Toplumsal konulara eğilim, daha çok Tanzimat'ın ilk döneminde ve Milli Edebiyat döneminde belirginleşmiştir. Bu nedenle, bu seçenek Fecr-i Âti'nin Servet-i Fünûn anlayışına bağlılığını değil, ondan farklılaşmadığını gösterir ve her iki dönem için de yanlış bir ifadedir.
- D) Dilin sadeleşmesi için çalışmalar yapmaları: Hem Servet-i Fünûn hem de Fecr-i Âti dönemlerinde dil, oldukça ağır, süslü ve Arapça-Farsça tamlamalarla yüklüydü. Özellikle şiirde bu durum belirgindi. Dilin sadeleşmesi için yapılan çalışmalar, daha çok Milli Edebiyat döneminde başlamıştır. Dolayısıyla, bu ifade Fecr-i Âti'nin bir özelliği değildir ve Servet-i Fünûn anlayışına bağlılığını göstermez; aksine, her iki dönemin de dil konusunda sadeleşme eğiliminde olmadığını belirtir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı gibi, Fecr-i Âti topluluğunun "Sanat şahsi ve muhteremdir" anlayışını benimsemesi, onların Servet-i Fünûn'un "sanat için sanat" ilkesine ve bireysel estetik anlayışına bağlı kaldıklarının en net göstergesidir.
Cevap A seçeneğidir.
