Yakını iyi göremeyen bir kişi gözlük kullanmaya başladığında artık kitap okuyabilmektedir. Bu kişinin gözlüğünde kullanılan mercek türü ve özelliği nedir?
A) Kalın kenarlı - Iraksak
B) İnce kenarlı - Yakınsak
C) Düzlem - Işık geçirgen
D) Tümsek ayna - Yansıtıcı
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, yakını iyi göremeyen bir kişinin gözlüğünde kullanılan merceğin türünü ve özelliğini bulmamız isteniyor. Gelin, bu durumu adım adım inceleyelim:
- 1. Problemi Anlayalım: Soruda "yakını iyi göremeyen" bir kişiden bahsediliyor. Bu durum, tıp dilinde hipermetropi (uzağı iyi görme, yakını bulanık görme) olarak adlandırılır. Hipermetropi, göz merceğinin ışığı yeterince kıramaması veya göz küresinin normalden kısa olması nedeniyle, yakındaki cisimlerden gelen ışınların retinanın arkasında odaklanması durumudur.
- 2. Gözlüğün Amacı: Bu kişi gözlük kullanmaya başladığında kitap okuyabildiğine göre, gözlük yakındaki cisimlerden gelen ışınları doğru bir şekilde retinaya odaklamaya yardımcı olmuştur. Yani, gözlük merceği ışınları daha fazla kırmalı, yani yakınlaştırmalı (toplamalı) bir etkiye sahip olmalıdır.
- 3. Mercek Türleri ve Özellikleri:
- Yakınsak (Toplayıcı) Mercekler: Bu mercekler, üzerlerine düşen paralel ışınları bir noktada toplar. Genellikle ince kenarlı mercekler bu özelliğe sahiptir. Yakınsak mercekler, hipermetropi (yakını görememe) rahatsızlığını düzeltmek için kullanılır.
- Iraksak (Dağıtıcı) Mercekler: Bu mercekler, üzerlerine düşen paralel ışınları dağıtır. Genellikle kalın kenarlı mercekler bu özelliğe sahiptir. Iraksak mercekler, miyopi (uzağı görememe) rahatsızlığını düzeltmek için kullanılır.
- 4. Doğru Merceği Belirleme: Kişi yakını iyi göremediği için ışınların retinaya daha erken odaklanması, yani toplanması gerekmektedir. Bu da yakınsak bir mercek ile sağlanır. Yakınsak mercekler ise fiziksel olarak ince kenarlı merceklerdir.
- 5. Seçenekleri Değerlendirme:
- A) Kalın kenarlı - Iraksak: Bu mercekler ışığı dağıtır ve uzağı göremeyenler (miyoplar) için kullanılır. Yanlış.
- B) İnce kenarlı - Yakınsak: Bu mercekler ışığı toplar ve yakını göremeyenler (hipermetroplar) için kullanılır. Doğru.
- C) Düzlem - Işık geçirgen: Düzlem mercekler ışığı kırmaz, sadece geçirir. Görme kusurlarını düzeltmez. Yanlış.
- D) Tümsek ayna - Yansıtıcı: Ayna, ışığı yansıtır, kırmaz ve gözlüklerde kullanılmaz. Yanlış.
Bu adımları takip ettiğimizde, yakını iyi göremeyen bir kişinin gözlüğünde kullanılan merceğin ince kenarlı ve yakınsak özellikte olması gerektiğini buluruz.
Cevap B seçeneğidir.
