pH kavramı nedir (0-7-14) Test 1

Bir kimya öğretmeni tahtaya pH skalasını çizmiş ve öğrencilerinden bu skalayı yorumlamalarını istemiştir. pH skalasında 0'dan 14'e kadar olan değerler gösterilmiştir.
Buna göre, pH değeri 11 olan bir çözelti için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Bazik bir çözeltidir
B) OH^- iyonu derişimi 10^-3 M'dir
C) Turnusol kağıdını kırmızıya boyar
D) H⁺ iyonu derişimi 10^-11 M'dir

Merhaba sevgili öğrenciler! Kimya dersimizin önemli konularından biri olan pH skalasını yorumlama becerimizi geliştireceğimiz bu soruyu adım adım inceleyelim. pH değeri, bir çözeltinin asitlik veya bazlık derecesini gösteren bir ölçektir. Bu ölçekte 0'dan 14'e kadar değerler bulunur ve her değerin kendine özgü bir anlamı vardır. Şimdi, pH değeri 11 olan bir çözelti için verilen ifadeleri tek tek değerlendirelim:

• pH Skalasını Hatırlayalım:
  • pH değeri 7 olan çözeltiler nötrdür (örneğin saf su).
  • pH değeri 7'den küçük olan çözeltiler asidiktir (örneğin limon suyu, mide asidi).
  • pH değeri 7'den büyük olan çözeltiler baziktir (örneğin sabunlu su, çamaşır suyu).
  Buna göre, sorumuzdaki çözeltinin pH değeri 11'dir. $11 > 7$ olduğu için bu çözelti bazik bir çözeltidir.
• A) Bazik bir çözeltidir:

  Yukarıdaki açıklamamızdan da anlaşıldığı gibi, pH değeri 11 olan bir çözelti 7'den büyük olduğu için baziktir. Bu ifade doğrudur.

• D) $H^+$ iyonu derişimi $10^{-11}$ M'dir:

  pH tanımı, $pH = -\log[H^+]$ şeklindedir. Eğer pH değeri 11 ise:

  • $11 = -\log[H^+]$
  • $\log[H^+] = -11$
  • $[H^+] = 10^{-11}$ M

  Bu ifade de doğrudur.

• B) $OH^-$ iyonu derişimi $10^{-3}$ M'dir:

  Sulu çözeltilerde $25^\circ C$'de $pH + pOH = 14$ ilişkisi vardır. pH değerimiz 11 olduğuna göre:

  • $11 + pOH = 14$
  • $pOH = 14 - 11 = 3$

  pOH tanımı ise $pOH = -\log[OH^-]$ şeklindedir. pOH değerimiz 3 olduğuna göre:

  • $3 = -\log[OH^-]$
  • $\log[OH^-] = -3$
  • $[OH^-] = 10^{-3}$ M

  Bu ifade de doğrudur.

  Alternatif olarak, $25^\circ C$'de $[H^+][OH^-] = 10^{-14}$ olduğunu biliyoruz. D seçeneğinde $[H^+] = 10^{-11}$ M bulmuştuk. Bu değeri yerine koyarsak:

  • $(10^{-11})[OH^-] = 10^{-14}$
  • $[OH^-] = \frac{10^{-14}}{10^{-11}} = 10^{-3}$ M

  Sonuç yine aynıdır.

• C) Turnusol kağıdını kırmızıya boyar:

  Çözeltimizin pH değeri 11 olduğu için bazik olduğunu belirlemiştik. Turnusol kağıdı bir indikatördür ve asitler ile bazlara farklı tepkiler verir:

  • Asidik çözeltiler turnusol kağıdını kırmızıya çevirir.
  • Bazik çözeltiler turnusol kağıdını maviye çevirir.

  Çözeltimiz bazik olduğu için turnusol kağıdını kırmızıya değil, maviye boyaması gerekir. Dolayısıyla bu ifade yanlıştır.

Tüm seçenekleri değerlendirdiğimizde, yanlış olan ifadenin C seçeneğinde olduğunu görüyoruz.

Cevap C seçeneğidir.