Sürtünmesiz yatay bir düzlemde durmakta olan 2 kg kütleli bir cisme 10 N büyüklüğünde yatay bir kuvvet uygulanıyor.
Buna göre cisim 4 saniye sonra kaç metre yer değiştirmiş olur?
Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için iki temel fizik prensibini kullanacağız: Newton'un İkinci Yasası ve sabit ivmeli hareket denklemleri. Adım adım ilerleyelim:
Soruda bize verilen bilgileri düzenli bir şekilde yazalım:
Cismin kütlesi ($m$) = $2 \text{ kg}$
Uygulanan yatay kuvvet ($F$) = $10 \text{ N}$
Cisim durmakta olduğu için başlangıç hızı ($v_0$) = $0 \text{ m/s}$
Geçen süre ($t$) = $4 \text{ s}$
Sürtünmesiz bir ortamda olduğumuzu unutmayalım, bu da işimizi kolaylaştırıyor.
Bir cisme uygulanan net kuvvet, cismin kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir. Bu, Newton'un İkinci Yasası'dır ve formülü şöyledir:
$F = m \cdot a$
Burada $F$ kuvveti, $m$ kütleyi ve $a$ ivmeyi temsil eder. Şimdi verilen değerleri formülde yerine koyalım:
$10 \text{ N} = 2 \text{ kg} \cdot a$
İvmeyi ($a$) bulmak için denklemi çözelim:
$a = \frac{10 \text{ N}}{2 \text{ kg}}$
$a = 5 \text{ m/s}^2$
Demek ki cismimiz $5 \text{ m/s}^2$ büyüklüğünde sabit bir ivme ile hızlanıyor.
Cismin sabit bir ivme ile hareket ettiğini bildiğimize göre, yer değiştirme denklemlerinden birini kullanabiliriz. Başlangıç hızı sıfır olduğu için en uygun denklem şudur:
$\Delta x = v_0 t + \frac{1}{2} a t^2$
Burada $\Delta x$ yer değiştirmeyi, $v_0$ başlangıç hızını, $t$ süreyi ve $a$ ivmeyi temsil eder. Başlangıç hızımız ($v_0$) sıfır olduğu için denklem basitleşir:
$\Delta x = 0 \cdot t + \frac{1}{2} a t^2$
$\Delta x = \frac{1}{2} a t^2$
Şimdi bulduğumuz ivme ($a = 5 \text{ m/s}^2$) ve verilen süre ($t = 4 \text{ s}$) değerlerini bu denklemde yerine koyalım:
$\Delta x = \frac{1}{2} \cdot (5 \text{ m/s}^2) \cdot (4 \text{ s})^2$
Önce sürenin karesini alalım:
$(4 \text{ s})^2 = 16 \text{ s}^2$
Şimdi denklemi tamamlayalım:
$\Delta x = \frac{1}{2} \cdot 5 \cdot 16$
$\Delta x = \frac{1}{2} \cdot 80$
$\Delta x = 40 \text{ metre}$
Buna göre, cisim 4 saniye sonra 40 metre yer değiştirmiş olur.
Cevap B seçeneğidir.