7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ki"nin yazımı yanlıştır?
A) Öyle bir an ki unutulmaz.
B) Evdeki hesap çarşıya uymadı.
C) Baktımki kimse gelmeyecek.
D) Duydum ki unutmuşsun gözlerimin rengini.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Türkçede "ki"nin yazımı, bazen kafa karıştırıcı olabilir. Ancak birkaç basit kuralı aklımızda tutarak bu tür hatalardan kolayca kaçınabiliriz. Gelin, bu soruyu adım adım inceleyelim ve "ki"nin doğru yazımını öğrenelim.
Öncelikle, "ki"nin üç farklı kullanımını hatırlayalım:
- Bağlaç olan "ki": Bu "ki" her zaman ayrı yazılır. Cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı genellikle bozulmaz veya çok az değişir. İki cümleyi veya kelime grubunu birbirine bağlar. Örneğin: "Gel ki göresin."
- Sıfat yapan "-ki" eki: Bu "-ki" her zaman bitişik yazılır. Eklendiği kelimeyi sıfat yapar ve genellikle bir yer veya zaman bildirir. "Hangi?" sorusuna cevap verir. Örneğin: "Evdeki hesap" (hangi hesap? evdeki hesap), "Dünkü maç" (hangi maç? dünkü maç).
- İlgi zamiri olan "-ki" eki: Bu "-ki" de her zaman bitişik yazılır. Bir ismin yerini tutar (zamir görevi görür). Genellikle "-nınki", "-nimki" şeklinde karşımıza çıkar. Örneğin: "Benimki daha güzel." (Benim kalemim yerine benimki).
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Öyle bir an ki unutulmaz.
- Buradaki "ki" bağlaçtır. "Öyle bir an, unutulmaz." şeklinde okuduğumuzda anlam bozulmaz. İki yargıyı birbirine bağlamıştır. Bu nedenle ayrı yazımı doğrudur.
- B) Evdeki hesap çarşıya uymadı.
- Buradaki "-ki" sıfat yapan ektir. "Hangi hesap?" sorusuna "evdeki hesap" cevabını verir. Hesap kelimesini niteleyerek sıfat yapmıştır. Bu nedenle bitişik yazımı doğrudur.
- C) Baktımki kimse gelmeyecek.
- Buradaki "ki" bağlaçtır. "Baktım, kimse gelmeyecek." şeklinde okuduğumuzda anlam bozulmaz. İki cümleyi birbirine bağlamıştır. Bağlaç olan "ki" her zaman ayrı yazılmalıdır. Bu cümlede bitişik yazıldığı için yazımı yanlıştır. Doğrusu "Baktım ki" olmalıydı.
- D) Duydum ki unutmuşsun gözlerimin rengini.
- Buradaki "ki" bağlaçtır. "Duydum, unutmuşsun gözlerimin rengini." şeklinde okuduğumuzda anlam bozulmaz. İki yargıyı birbirine bağlamıştır. Bu nedenle ayrı yazımı doğrudur.
Gördüğümüz gibi, C seçeneğindeki "ki" bağlaç olduğu halde bitişik yazılmıştır. Bu da bir yazım yanlışına neden olmuştur.
Cevap C seçeneğidir.
