Yeni açılan alışveriş merkezini birçok kişi ziyaret etti.
Bu cümledeki "birçok" kelimesi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Belirsizlik sıfatıdır ve bitişik yazılmalıdır
B) Sayı sıfatıdır ve ayrı yazılmalıdır
C) Belgisiz zamirdir ve ayrı yazılmalıdır
D) İşaret sıfatıdır ve bitişik yazılmalıdır
Sevgili öğrenciler, bu soruda "birçok" kelimesinin dil bilgisel özelliğini ve yazım kuralını doğru bir şekilde belirlememiz isteniyor. Adım adım inceleyelim:
- Öncelikle "birçok" kelimesinin cümledeki görevini anlamalıyız. Cümledeki yeri "birçok kişi" şeklindedir. Burada "kişi" bir isimdir. "Birçok" kelimesi, bu ismi niteleyerek kaç kişi olduğunu belirsiz bir şekilde ifade etmektedir.
- İsimleri niteleyen veya belirten kelimelere "sıfat" denir. "Birçok" kelimesi de "kişi" ismini belirttiği için bir sıfattır.
- Sıfatlar kendi içinde türlere ayrılır. "Birçok" kelimesi, "kişi" sayısını tam olarak vermez, sadece "çok sayıda ama belirsiz" anlamı taşır. Bu tür sıfatlara "belgisiz sıfat" (veya diğer adıyla "belirsizlik sıfatı") denir. Örneğin, "birkaç öğrenci", "tüm insanlar", "bazı kitaplar" gibi ifadelerdeki "birkaç", "tüm", "bazı" kelimeleri de belgisiz sıfattır.
- Şimdi de "birçok" kelimesinin yazım kuralına bakalım. Türk Dil Kurumu'nun yazım kurallarına göre, "bir" kelimesiyle oluşturulan ve belirsizlik anlamı taşıyan "birçok", "birkaç", "birtakım" gibi kelimeler bitişik yazılır.
- Bu bilgiler ışığında seçenekleri değerlendirelim:
- A) Belirsizlik sıfatıdır ve bitişik yazılmalıdır: Yukarıdaki analizlerimizle tamamen örtüşmektedir. "Birçok" kelimesi belirsiz bir miktar belirttiği için belirsizlik sıfatıdır ve yazım kuralına göre bitişik yazılır.
- B) Sayı sıfatıdır ve ayrı yazılmalıdır: "Birçok" kelimesi belirli bir sayı belirtmediği için sayı sıfatı değildir. Ayrıca bitişik yazılması gerekir. Bu seçenek yanlıştır.
- C) Belgisiz zamirdir ve ayrı yazılmalıdır: "Birçok" kelimesi burada bir ismi (kişi) nitelediği için zamir değil, sıfattır. Zamirler isimlerin yerini tutar (örneğin, "birçoğu geldi"). Ayrıca bitişik yazılması gerekir. Bu seçenek yanlıştır.
- D) İşaret sıfatıdır ve bitişik yazılmalıdır: "Birçok" kelimesi bir şeyi işaret etmediği için (bu, şu, o gibi) işaret sıfatı değildir. Bu seçenek yanlıştır.
Tüm bu değerlendirmeler sonucunda, "birçok" kelimesinin "belirsizlik sıfatı" olduğu ve "bitişik yazılması gerektiği" sonucuna varırız.
Cevap A seçeneğidir.
