Deyimlerin özellikleri nelerdir Test 1

"Pabucu dama atılmak" deyiminin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ayakkabılarını çatıya kaldırmak
B) Değeri ve konumu kaybolmak
C) Çok hızlı koşmak
D) Yerinden memnun olmamak

Sevgili öğrenciler,

"Pabucu dama atılmak" deyiminin anlamını adım adım, açıklayıcı bir şekilde inceleyelim:

• Deyimler Ne Anlama Gelir? Deyimler, kelimelerin gerçek anlamlarından farklı, mecazi (yani benzetmeli veya simgesel) anlamlara sahip kalıplaşmış söz gruplarıdır. Bu yüzden bir deyimi oluşturan kelimelerin tek tek anlamlarına bakarak doğru sonuca ulaşamayız. Önemli olan, deyimin genel olarak ne ifade ettiğidir.
• "Pabucu Dama Atılmak" Deyiminin Kelime Anlamı: Bu deyimi oluşturan kelimelerin gerçek anlamlarına bakarsak, "pabuç" ayakkabı, "dama atılmak" ise çatıya veya yüksek bir yere atılmak demektir. Yani kelime anlamıyla "ayakkabının çatıya atılması" gibi bir durum ortaya çıkar. Ancak bu, deyimin bize anlatmak istediği şey değildir.
• Peki, Neden Bir Ayakkabı Dama Atılır? Genellikle eskiyen, yıpranan, artık işe yaramayan veya yerine yenisi alınan bir eşya, gözden çıkarıldığında bir kenara atılır ya da atılır. Dam da eskiden eşyaların atıldığı, gözden uzak tutulduğu yerlerden biri olarak düşünülebilir. Yani dama atılan pabuç, artık işe yaramayan, değeri kalmamış bir şeyi temsil eder.
• Deyimin Mecazi Anlamı: İşte bu durumdan yola çıkarak, bir kişinin "pabucunun dama atılması" demek, o kişinin artık eski önemini, değerini veya konumunu kaybettiği, yerine başkasının geçtiği, gözden düştüğü anlamına gelir. Örneğin, bir işte çok başarılı olan birinin yerine daha iyi veya daha genç birinin gelmesiyle eski kişinin pabucu dama atılmış olur. Bu, o kişinin artık eskisi kadar değerli veya etkili olmadığı anlamına gelir.
• Seçenekleri Değerlendirelim:

  Şimdi seçeneklere tek tek bakalım:

  A) Ayakkabılarını çatıya kaldırmak: Bu, deyimin kelime anlamıdır. Deyimler genellikle kelime anlamlarının dışında, mecazi bir anlam taşır. Bu yüzden bu seçenek doğru olamaz.

  B) Değeri ve konumu kaybolmak: Bu açıklama, yukarıda bahsettiğimiz "eskiyen, işe yaramayan, yerine yenisi gelen" durumuyla tam olarak örtüşür. Bir kişinin değeri veya pozisyonu azaldığında, "pabucu dama atılmış" denir. Bu, deyimin doğru anlamıdır.

  C) Çok hızlı koşmak: Bu deyimin hızlı koşmakla hiçbir ilgisi yoktur. Deyimin anlamı tamamen farklı bir durumu ifade eder.

  D) Yerinden memnun olmamak: Bu da deyimin anlamıyla ilgili değildir. Deyim, bir kişinin kendi memnuniyetinden ziyade, başkaları tarafından görülen değerinin veya konumunun değişmesini anlatır.

Bu açıklamalar ışığında, "Pabucu dama atılmak" deyiminin doğru anlamı, bir kişinin eski değerini, önemini veya konumunu kaybetmesi demektir.

Cevap B seçeneğidir.