Bir metal çubuk ısıtıldığında boyu uzamakta, soğutulduğunda ise kısalmaktadır.
Bu durum aşağıdaki kavram çiftlerinden hangisiyle açıklanır?
Soru Analizi:
Kavramların İncelenmesi:
Genleşme: Maddelerin sıcaklıkları arttığında hacimlerinin (ve dolayısıyla uzunluk, alan gibi boyutlarının) artması olayıdır. Metal çubuğun ısıtıldığında boyunun uzaması tam olarak genleşmedir.
Büzülme: Maddelerin sıcaklıkları azaldığında hacimlerinin (ve dolayısıyla boyutlarının) azalması olayıdır. Metal çubuğun soğutulduğunda boyunun kısalması tam olarak büzülmedir.
Bu kavram çifti, soruda anlatılan durumu doğrudan ve eksiksiz bir şekilde açıklamaktadır.
Erime: Bir maddenin katı halden ısı alarak sıvı hale geçmesidir (örneğin buzun suya dönüşmesi).
Donma: Bir maddenin sıvı halden ısı vererek katı hale geçmesidir (örneğin suyun buza dönüşmesi).
Bu kavramlar, maddenin hal değiştirmesiyle (katı, sıvı, gaz) ilgilidir, bir katı maddenin boyutlarındaki değişimle değil. Bu nedenle doğru cevap değildir.
Buharlaşma: Bir maddenin sıvı halden ısı alarak gaz hale geçmesidir (örneğin suyun buhara dönüşmesi).
Yoğuşma: Bir maddenin gaz halden ısı vererek sıvı hale geçmesidir (örneğin buharın suya dönüşmesi).
Bu kavramlar da maddenin hal değiştirmesiyle ilgilidir, katı bir cismin boyutlarındaki değişimle değil. Bu nedenle doğru cevap değildir.
Çözünme: Bir maddenin başka bir madde içinde dağılarak homojen bir karışım oluşturmasıdır (örneğin tuzun suda çözünmesi).
Çökelme: Bir çözeltideki katı maddenin ayrışarak dibe çökmesidir.
Bu kavramlar, maddelerin karışım oluşturma ve ayrışma süreçleriyle ilgilidir, sıcaklık etkisiyle boyut değişimini açıklamaz. Bu nedenle doğru cevap değildir.
Sonuç:
Cevap A seçeneğidir.
