Kortizolün immün sistem üzerindeki etkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Doğal bağışıklık hücrelerinin sayısını artırır
B) Enfeksiyonlara karşı direnci artırır
C) Enflamasyonu baskılayıcı etki gösterir
D) Antikor üretimini uyarır
Kortizol, vücudumuzun stresle başa çıkmasına yardımcı olan önemli bir hormondur. Ancak bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri oldukça karmaşıktır ve genellikle baskılayıcı yöndedir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Doğal bağışıklık hücrelerinin sayısını artırır: Kortizol, genellikle bağışıklık hücrelerinin (lenfositler, monositler gibi) dolaşımdaki sayısını azaltma eğilimindedir. Stres durumlarında bu hücrelerin lenfoid organlara (lenf düğümleri, dalak) yeniden dağılımına neden olabilir veya apoptozlarını (programlı hücre ölümü) artırabilir. Dolayısıyla, sayılarını artırmak yerine azaltıcı bir etkisi vardır. Bu seçenek yanlıştır.
- B) Enfeksiyonlara karşı direnci artırır: Kortizolün uzun süreli ve yüksek seviyeleri, bağışıklık sistemini baskılayarak enfeksiyonlara karşı direnci azaltır. Bu nedenle, kronik stres altındaki kişilerde enfeksiyonlara yakalanma riski artabilir. Bu seçenek yanlıştır.
- C) Enflamasyonu baskılayıcı etki gösterir: Bu, kortizolün ve sentetik türevleri olan glukokortikoidlerin en bilinen ve en güçlü etkilerinden biridir. Kortizol, pro-enflamatuar sitokinlerin (IL-1, IL-6, TNF-α gibi) üretimini azaltır, enflamatuar hücrelerin (makrofajlar, nötrofiller) aktivitesini baskılar ve enflamatuar medyatörlerin salınımını engeller. Bu özelliği sayesinde romatizmal hastalıklar, alerjiler ve astım gibi enflamatuar durumların tedavisinde kullanılır. Bu seçenek doğrudur.
- D) Antikor üretimini uyarır: Kortizol, antikor üreten B hücrelerinin aktivitesini ve T yardımcı hücrelerin (antikor üretimi için B hücrelerine destek veren) fonksiyonlarını baskılar. Bu da antikor üretiminin azalmasına yol açar. Dolayısıyla, antikor üretimini uyarmak yerine baskılayıcı bir etki gösterir. Bu seçenek yanlıştır.
Özetle, kortizolün immün sistem üzerindeki temel etkilerinden biri, aşırıya kaçan veya kronikleşen enflamatuar yanıtları kontrol altına almaktır. Bu, vücudun kendi dokularına zarar vermesini engellemek için önemli bir mekanizmadır.
Cevap C seçeneğidir.
