Periyodik tabloda aynı grupta yukarıdan aşağıya doğru inildikçe;
I. Atom yarıçapı artar
II. İyonlaşma enerjisi azalır
III. Elektron ilgisi artar
yargılarından hangileri doğrudur?
Sevgili öğrenciler, periyodik tabloda aynı grupta yukarıdan aşağıya doğru inildikçe elementlerin özelliklerinde meydana gelen değişimleri adım adım inceleyelim:
Bu ifade doğrudur. Aynı grupta yukarıdan aşağıya inildikçe, atomların elektronları yerleştiği enerji katmanı (kabuk) sayısı artar. Her yeni katman, atomun çekirdeğinden daha uzakta bulunur. Çekirdeğin proton sayısı artmasına rağmen, iç katmanlardaki elektronların dış katman elektronları üzerindeki perdeleme (ekranlama) etkisi de artar. Bu iki etki birleştiğinde, dış elektronlar çekirdek tarafından daha az çekilir ve atomun hacmi büyür. Dolayısıyla, atom yarıçapı artar.
Bu ifade de doğrudur. İyonlaşma enerjisi, bir atomdan bir elektron koparmak için gereken enerjidir. Aynı grupta aşağıya doğru inildikçe atom yarıçapı artar (yukarıda açıkladığımız gibi). Bu durum, en dıştaki elektronların çekirdekten daha uzakta olduğu ve çekirdek tarafından daha zayıf çekildiği anlamına gelir. Elektronları çekirdekten daha zayıf çekilen bir atomdan elektron koparmak için daha az enerjiye ihtiyaç duyulur. Bu nedenle, iyonlaşma enerjisi azalır.
Bu ifade yanlıştır. Elektron ilgisi, bir atomun bir elektronu kendine çekme ve bağlama eğilimini gösterir. Aynı grupta aşağıya doğru inildikçe atom yarıçapı artar ve dış elektronlar çekirdekten uzaklaşır. Bu durum, atomun yeni bir elektronu çekirdeğine doğru çekme yeteneğini azaltır. Çekirdeğin yeni bir elektron üzerindeki çekim gücü azaldığı için, elektron ilgisi genellikle azalır (yani, yeni bir elektron eklenmesi daha az enerji açığa çıkarır veya enerji gerektirir). Dolayısıyla, "artar" ifadesi doğru değildir.
Yukarıdaki analizlere göre, I ve II numaralı yargılar doğrudur.
Cevap B seçeneğidir.
