5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil, emir kipiyle çekimlenmiştir?
A) Buraya hemen gelsin!Sevgili öğrenciler, bu soruda fiillerin çekimlendiği kipleri doğru bir şekilde ayırt etmemiz isteniyor. Özellikle "emir kipi"ni bulacağız. Emir kipi, bir eylemin yapılmasını kesin bir dille emretme, buyurma veya rica etme anlamı taşıyan kiptir. Bu kipin belirli zaman ekleri yoktur, doğrudan kişiye yönelik bir bildiri içerir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
Bu cümlede fiil "gelsin"dir. "Gelmek" fiiline "-sin" eki gelmiştir. Bu ek, 3. tekil şahıs için kullanılan emir kipi ekidir. Cümle, birine "hemen gelmesi" yönünde kesin bir buyruk veya isteği ifade etmektedir. Dolayısıyla bu fiil, emir kipiyle çekimlenmiştir.
Bu cümlede fiil "katılalım"dır. "Katılmak" fiiline "-alım" eki gelmiştir. Bu ek, 1. çoğul şahıs için kullanılan istek kipi ekidir. Bir eylemin yapılmasını arzu etme, önerme veya dileme anlamı taşır.
Bu cümlede fiil "yapmalısın"dır. "Yapmak" fiiline "-malı" eki gelmiştir. Bu ek, gereklilik kipi ekidir ve bir eylemin yapılmasının zorunlu veya gerekli olduğunu belirtir. "-sın" ise 2. tekil şahıs ekidir.
Bu cümlede fiil "yiyelim"dir. "Yemek" fiiline "-yelim" eki gelmiştir. Bu ek de tıpkı B seçeneğindeki gibi 1. çoğul şahıs için kullanılan istek kipi ekidir. Bir öneri veya dileği ifade eder.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, sadece A seçeneğindeki "gelsin" fiilinin bir buyruk veya kesin bir istek anlamı taşıdığını ve emir kipiyle çekimlendiğini görüyoruz.
Cevap A seçeneğidir.