Doğrudan ve dolaylı anlatım 7. sınıf Test 1

Ayşe, arkadaşına dönerek: "Yarın sinemaya gideceğim." dedi.
Bu cümledeki anlatım türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Dolaylı anlatım
B) Doğrudan anlatım
C) Öznel anlatım
D) Nesnel anlatım

Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için anlatım türlerini iyi anlamamız gerekiyor. Gelin, adım adım inceleyelim:

• Anlatım Türleri Nelerdir?
  • Doğrudan Anlatım: Bir kişinin sözlerini, hiç değiştirmeden, olduğu gibi aktarmaktır. Genellikle tırnak işaretleri ("...") arasına alınır veya bir iki nokta (:) ile belirtilir. Konuşan kişinin ağzından çıkan cümleler aynen verilir.
  • Dolaylı Anlatım: Bir kişinin sözlerini, kendi cümlelerimizle özetleyerek veya değiştirerek aktarmaktır. Tırnak işareti kullanılmaz ve genellikle "söyledi", "belirtti", "ifade etti" gibi fiillerle biter.
  • Öznel Anlatım: Kişisel duygu, düşünce, yorum ve beğenileri içeren anlatımdır. Kanıtlanabilir nitelikte değildir, kişiden kişiye değişir.
  • Nesnel Anlatım: Kişisel duygu ve düşüncelerden arındırılmış, kanıtlanabilir, herkesçe kabul edilebilir gerçekleri içeren anlatımdır.
• Soru Cümlesini İnceleyelim:

  "Ayşe, arkadaşına dönerek: 'Yarın sinemaya gideceğim.' dedi."

  Bu cümlede dikkat etmemiz gereken yerler şunlardır:

  • Cümlede bir iki nokta (:) kullanılmıştır.
  • Ayşe'nin söylediği sözler tırnak işaretleri ('...') arasına alınmıştır.
  • "Yarın sinemaya gideceğim." ifadesi, Ayşe'nin ağzından çıktığı şekliyle, birinci tekil şahıs ("gideceğim") kullanılarak aynen aktarılmıştır.
  • "dedi" fiili, birinin sözünü aktardığımızı gösterir.
• Seçenekleri Değerlendirelim:
  • A) Dolaylı anlatım: Eğer dolaylı anlatım olsaydı, cümle şöyle olurdu: "Ayşe, arkadaşına yarın sinemaya gideceğini söyledi." Gördüğünüz gibi, tırnak işaretleri yok ve cümle farklı bir yapıda. Bu nedenle A seçeneği doğru değil.
  • B) Doğrudan anlatım: Yukarıdaki incelememizde de gördüğümüz gibi, Ayşe'nin sözleri hiç değiştirilmeden, tırnak işaretleri içinde aynen aktarılmıştır. Bu, doğrudan anlatımın tanımına tamamen uymaktadır.
  • C) Öznel anlatım: Bu anlatım türü, bir kişinin kendi düşüncesini veya beğenisini ifade etmesiyle ilgilidir. Cümle, bir anlatım türünü tanımlıyor, içeriğin öznel olup olmadığını değil. Bu nedenle C seçeneği doğru değil.
  • D) Nesnel anlatım: Bu anlatım türü, kanıtlanabilir gerçekleri ifade etmekle ilgilidir. Yine, cümle bir anlatım türünü tanımlıyor, içeriğin nesnel olup olmadığını değil. Bu nedenle D seçeneği doğru değil.

Ayşe'nin sözleri tırnak içinde ve hiç değiştirilmeden verildiği için bu bir doğrudan anlatımdır.

Cevap B seçeneğidir.