Ay'da yerçekimi ivmesi Dünya'dakinin yaklaşık 1/6'sı kadardır. Dünya'da 1200 J potansiyel enerjiye sahip olan bir cisim, aynı yükseklikte Ay'da kaç J potansiyel enerjiye sahip olur?
A) 200 JMerhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir cismin farklı gezegenlerdeki (Dünya ve Ay) potansiyel enerjisini karşılaştıracağız. Potansiyel enerji, bir cismin konumu nedeniyle sahip olduğu enerjidir. Hadi adım adım bu soruyu çözelim:
Yerçekimi potansiyel enerjisi, bir cismin kütlesi ($m$), yerçekimi ivmesi ($g$) ve yerden yüksekliğinin ($h$) çarpımıyla bulunur. Formülü şöyledir:
$PE = mgh$
Burada:
Soruda, cismin Dünya'da $1200$ J potansiyel enerjiye sahip olduğu belirtiliyor. Dünya'daki yerçekimi ivmesini $g_D$ ile gösterirsek, formülü şöyle yazabiliriz:
$PE_D = m \cdot g_D \cdot h$
Bize verilen değerleri yerine koyarsak:
$1200 \text{ J} = m \cdot g_D \cdot h$
Bu ifadeyi şimdilik böyle bırakalım. Cismin kütlesi ($m$) ve yüksekliği ($h$) Ay'da da aynı kalacaktır.
Soruda Ay'daki yerçekimi ivmesinin Dünya'dakinin yaklaşık $1/6$'sı kadar olduğu söyleniyor. Ay'daki yerçekimi ivmesini $g_A$ ile gösterirsek:
$g_A = \frac{1}{6} g_D$
Cisim aynı yükseklikte ($h$) Ay'da bulunduğunda potansiyel enerjisi ($PE_A$) şu şekilde hesaplanır:
$PE_A = m \cdot g_A \cdot h$
Şimdi, $g_A$ yerine $\frac{1}{6} g_D$ ifadesini yazalım:
$PE_A = m \cdot \left(\frac{1}{6} g_D\right) \cdot h$
Bu ifadeyi yeniden düzenleyebiliriz:
$PE_A = \frac{1}{6} \cdot (m \cdot g_D \cdot h)$
İkinci adımda $m \cdot g_D \cdot h$ ifadesinin $1200$ J'ye eşit olduğunu bulmuştuk. Bu değeri Ay'daki potansiyel enerji denkleminde yerine koyalım:
$PE_A = \frac{1}{6} \cdot (1200 \text{ J})$
$PE_A = 200 \text{ J}$
Yani, Dünya'da $1200$ J potansiyel enerjiye sahip olan bir cisim, aynı yükseklikte Ay'da $200$ J potansiyel enerjiye sahip olur.
Cevap A seçeneğidir.