Bir dağcı, 80 kg kütlesiyle 2000 metre yüksekliğe tırmanıyor. Daha sonra aynı dağa tırmanan 60 kg kütleli bir dağcının çekim potansiyel enerjisi ilk dağcının enerjisinin yüzde kaçı olur?
A) 75%Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, iki farklı kütleye sahip dağcının çekim potansiyel enerjilerini karşılaştırarak, ikinci dağcının enerjisinin ilk dağcının enerjisinin yüzde kaçı olduğunu bulacağız. Adım adım ilerleyelim:
Bir cismin çekim potansiyel enerjisi, cismin kütlesi ($m$), yer çekimi ivmesi ($g$) ve yerden yüksekliğinin ($h$) çarpımı ile bulunur. Formülü şöyledir:
$E_p = m \cdot g \cdot h$
Burada:
Unutmayalım ki, bu soruda her iki dağcı da aynı yüksekliğe tırmandığı ve aynı yer çekimi ivmesine maruz kaldığı için $g$ ve $h$ değerleri her iki durum için de aynı olacaktır.
İlk dağcının kütlesi $m_1 = 80$ kg ve tırmandığı yükseklik $h = 2000$ metredir.
$E_{p1} = m_1 \cdot g \cdot h$
$E_{p1} = 80 \text{ kg} \cdot g \cdot 2000 \text{ m}$
$E_{p1} = 160000 \cdot g \text{ Joule}$
İkinci dağcının kütlesi $m_2 = 60$ kg ve tırmandığı yükseklik yine $h = 2000$ metredir.
$E_{p2} = m_2 \cdot g \cdot h$
$E_{p2} = 60 \text{ kg} \cdot g \cdot 2000 \text{ m}$
$E_{p2} = 120000 \cdot g \text{ Joule}$
Bunu bulmak için, ikinci dağcının enerjisini ilk dağcının enerjisine böler ve sonucu 100 ile çarparız:
$\text{Yüzde} = \frac{E_{p2}}{E_{p1}} \times 100\%$
Şimdi bulduğumuz değerleri yerine yazalım:
$\text{Yüzde} = \frac{120000 \cdot g}{160000 \cdot g} \times 100\%$
Gördüğünüz gibi, $g$ değerleri hem pay hem de paydada olduğu için birbirini götürür (sadeleşir). Bu, yer çekimi ivmesinin tam değerini bilmemize gerek kalmadan sonuca ulaşabileceğimiz anlamına gelir.
$\text{Yüzde} = \frac{120000}{160000} \times 100\%$
Sıfırları sadeleştirelim:
$\text{Yüzde} = \frac{12}{16} \times 100\%$
Kesri sadeleştirelim (hem 12'yi hem de 16'yı 4'e bölebiliriz):
$\text{Yüzde} = \frac{3}{4} \times 100\%$
$\text{Yüzde} = 0.75 \times 100\%$
$\text{Yüzde} = 75\%$
Buna göre, ikinci dağcının çekim potansiyel enerjisi, ilk dağcının enerjisinin %75'i kadardır.
Cevap A seçeneğidir.