Alkenlere H2 katılması (Doyurma) Test 1

2,3-dimetil-2-büten bileşiğine H₂ katılması sonucu oluşan ürünün adı nedir?

A) 2,3-dimetilbütan
B) 2-metilbütan
C) n-pentan
D) 2,2-dimetilbütan

Merhaba sevgili öğrenciler,

Bu soruda, bir alken bileşiğine hidrojen katılması (hidrojenasyon) tepkimesi sonucunda oluşan ürünün adını bulmamız isteniyor. Adım adım ilerleyerek bu soruyu çözelim:

• 1. Başlangıç Bileşiğinin Yapısını Belirleyelim:

  Bize verilen bileşik "2,3-dimetil-2-büten". Bu ismi parçalayarak yapısını oluşturalım:

  • "Büten" kısmı, ana zincirde 4 karbon atomu olduğunu ve bir çift bağ içerdiğini gösterir.
  • "-2-büten" kısmı, çift bağın 2. ve 3. karbon atomları arasında olduğunu belirtir.
  • "2,3-dimetil" kısmı ise, 2. ve 3. karbon atomlarında birer tane metil ($-\text{CH}_3$) grubu bulunduğunu ifade eder.

  Bu bilgilere göre 2,3-dimetil-2-büten bileşiğinin yapısal formülü şöyledir:

  $\text{CH}_3 - \text{C}(\text{CH}_3) = \text{C}(\text{CH}_3) - \text{CH}_3$

  Veya daha açık bir şekilde:

  $\quad\quad\text{CH}_3 \quad \text{CH}_3$

  $\quad\quad\quad | \quad\quad |$

  $\text{CH}_3 - \text{C} = \text{C} - \text{CH}_3$

• 2. Tepkimeyi Anlayalım: H2 Katılması (Hidrojenasyon)

  Bir alken bileşiğine $\text{H}_2$ katılması, yani hidrojenasyon tepkimesi, çift bağın açılarak her bir karbon atomuna birer hidrojen atomunun bağlanmasıyla gerçekleşir. Bu tepkime sonucunda çift bağ tekli bağa dönüşür ve bir alkan bileşiği oluşur.

• 3. Ürünün Yapısını Oluşturalım:

  2,3-dimetil-2-büten bileşiğindeki çift bağın bulunduğu 2. ve 3. karbon atomlarına birer hidrojen atomu ekleyelim ve çift bağı tekli bağa dönüştürelim:

  $\text{CH}_3 - \text{C}(\text{CH}_3) = \text{C}(\text{CH}_3) - \text{CH}_3 \quad + \quad \text{H}_2 \quad \rightarrow \quad \text{CH}_3 - \text{CH}(\text{CH}_3) - \text{CH}(\text{CH}_3) - \text{CH}_3$

  Veya daha açık bir şekilde:

  $\quad\quad\text{CH}_3 \quad \text{CH}_3$

  $\quad\quad\quad | \quad\quad |$

  $\text{CH}_3 - \text{C} = \text{C} - \text{CH}_3 \quad + \quad \text{H}_2 \quad \rightarrow$

  $\quad\quad\text{CH}_3 \quad \text{CH}_3$

  $\quad\quad\quad | \quad\quad |$

  $\text{CH}_3 - \text{CH} - \text{CH} - \text{CH}_3$

• 4. Oluşan Ürünü Adlandıralım:

  Oluşan ürün bir alkandır. IUPAC kurallarına göre adlandırmak için:

  • En uzun karbon zincirini buluruz. Bu zincirde 4 karbon atomu vardır. Bu nedenle ana zincir "bütan"dır.
  • Yan grupları belirleriz. 2. ve 3. karbon atomlarında birer metil ($-\text{CH}_3$) grubu bulunmaktadır.
  • Yan grupların yerlerini belirterek adlandırmayı yaparız. Zinciri her iki yönden de numaralandırsak metil grupları 2. ve 3. karbonlarda yer alır.

  Bu durumda oluşan ürünün adı 2,3-dimetilbütan'dır.

Cevap A seçeneğidir.