Bir deneyde hücre zarının yapısını incelemek isteyen araştırmacı, hücreyi saf su içine koyduğunda hücrenin şiştiğini gözlemliyor. Bu durum hücre zarı ile ilgili aşağıdaki özelliklerden hangisini kanıtlar?
A) Esnek olmasını
B) Tam geçirgen olmasını
C) Seçici geçirgen olmasını
D) Çift katlı lipit tabakasından oluşmasını
Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım çözerek hücre zarının hangi özelliğini gözlemlediğimizi anlayacağız. Unutmayın, fen bilimleri deney yaparak ve gözlemleyerek öğrenilir. Hazırsanız başlayalım!
Öncelikle soruyu dikkatlice okuyalım ve anahtar kelimeleri belirleyelim:
- Hücre: İncelediğimiz yapı.
- Saf su: Hücrenin içine konulduğu ortam. Saf su, içinde çok az çözünmüş madde bulunduran, yoğunluğu hücre içinden düşük bir sıvıdır.
- Şişme: Hücrede meydana gelen değişiklik.
Şimdi de seçenekleri tek tek inceleyelim ve neden doğru ya da yanlış olduklarını açıklayalım:
- A) Esnek olmasını: Hücrenin şişmesi, zarın esnek olduğunu gösterebilir. Ancak, bu durumun tek nedeni esneklik değildir. Zaten tüm hücre zarları az da olsa esnektir. Bu nedenle bu seçenek kesin bir kanıt sunmaz.
- B) Tam geçirgen olmasını: Eğer hücre zarı tam geçirgen olsaydı, su ve diğer maddeler serbestçe hücre içine ve dışına hareket edebilirdi. Bu durumda hücrenin şişmesi beklenmezdi, çünkü denge kurulurdu. Bu nedenle bu seçenek yanlıştır.
- C) Seçici geçirgen olmasını: Hücre zarının seçici geçirgen olması, bazı maddelerin geçişine izin verirken bazılarını engellediği anlamına gelir. Hücre saf suya konulduğunda, su molekülleri hücre içine girebilirken, hücre içindeki büyük moleküller dışarı çıkamaz. Bu durum, hücre içinde su yoğunluğunun artmasına ve hücrenin şişmesine neden olur. İşte bu durum, hücre zarının seçici geçirgen olduğunu kanıtlar.
- D) Çift katlı lipit tabakasından oluşmasını: Hücre zarının çift katlı lipit tabakasından oluşması, zarın yapısıyla ilgili bir özelliktir. Evet, hücre zarı çift katlı lipit tabakasından oluşur, ancak hücrenin şişmesi doğrudan bu yapıyla ilgili bir durum değildir. Bu nedenle bu seçenek de doğru cevabı vermez.
Sonuç: Hücrenin saf suda şişmesi, hücre zarının su moleküllerini içeri alıp diğer maddeleri dışarı bırakmaması, yani seçici geçirgen olmasıyla açıklanır.
Cevap C seçeneğidir.
