7. "Kuşlar, baharın gelişiyle birlikte dallarda ötüştü." cümlesindeki fiilin çatı özellikleri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Etken - İşteş
B) Edilgen - Geçişsiz
C) Dönüşlü - Ettirgen
D) Etken - Oldurgan
Hadi gel, bu çatı konusunu eğlenceli bir şekilde çözelim!
? Öncelikle cümlemizdeki fiili bulalım: "ötüştü".
? Etken Çatı: Fiili yapan kişi belliyse (özne gerçek özneyse) etken çatılıdır. "Ötüşen" kim? Kuşlar! Özne belli, yani etken. ✅
? İşteş Çatı: Fiilde "birlikte" veya "karşılıklı" yapma anlamı varsa işteş çatılıdır. "Ötüşmek" eylemi kuşların karşılıklı veya birlikte yaptığını gösteriyor. Yani işteş. ??
? Edilgen Çatı: Fiili yapan kişi belli değilse veya cümlede sözde özne varsa edilgen çatılıdır. Bizim cümlemizde böyle bir durum yok.
? Geçişsiz Fiil: Nesne alamayan fiillerdir. "Ne ötüştü?" sorusuna cevap alamıyoruz. Ancak çatı eki alarak geçişsizlik özelliği değişebilir.
? Dönüşlü Çatı: Fiilden etkilenen ve fiili yapan aynı kişiyse dönüşlü çatılıdır. Cümlemizde bu durum yok.
? Ettirgen ve Oldurgan Çatı: Fiilin geçişlilik derecesini arttıran ekler almış olması gerekir. Cümlemizdeki fiil böyle bir ek almamış.
