3. "Göz" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde terim anlamıyla kullanılmıştır?
A) Annemin gözleri çok güzel.
B) İğnenin gözüne ipliği geçiremedim.
C) Çocuğun gözü pastadaydı.
D) Bu işe gözüm kesmiyor.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, "göz" sözcüğünün hangi cümlede terim anlamıyla kullanıldığını bulmamız isteniyor. Öncelikle terim anlamının ne olduğunu hatırlayalım:
- Terim Anlamı: Bir sözcüğün bilim, sanat, spor veya herhangi bir meslek dalına özgü, özel ve belirli bir kavramı karşılayacak şekilde kullanılmasıdır. Yani, o alana ait özel bir anlam kazanmasıdır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Annemin gözleri çok güzel.
- Buradaki "göz" sözcüğü, görme organımız olan organı ifade etmektedir. Bu, sözcüğün gerçek (temel) anlamıdır.
- B) İğnenin gözüne ipliği geçiremedim.
- Buradaki "göz" sözcüğü, iğnenin ucundaki iplik geçirme deliğini ifade etmektedir. Bu, dikiş-nakış alanına özgü, iğnenin belirli bir bölümünü adlandıran özel bir kullanımdır. Dolayısıyla, "iğnenin gözü" bu alana ait bir terim anlamıdır.
- C) Çocuğun gözü pastadaydı.
- Buradaki "gözü pastada olmak" deyimi, bir şeyi çok istemek, ona imrenmek anlamında kullanılmıştır. Bu, sözcüğün mecaz (deyimsel) anlamıdır.
- D) Bu işe gözüm kesmiyor.
- Buradaki "gözü kesmemek" deyimi, bir işi yapmaya cesaret edememek, kendine güvenememek anlamında kullanılmıştır. Bu da sözcüğün mecaz (deyimsel) anlamıdır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, "göz" sözcüğü B seçeneğinde dikiş-nakış alanına özgü, iğnenin belirli bir parçasını ifade eden özel bir anlamda kullanılmıştır. Bu nedenle terim anlamıyla kullanıldığı seçenek B'dir.
Cevap B seçeneğidir.
