Halojenlerin (7A grubu) ametalik aktiflikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Periyodik tabloda yukarıdan aşağıya doğru artar
B) Atom numarası arttıkça azalır
C) Flor en az aktif halojendir
D) İyot, klordan daha aktiftir
Halojenler (7A grubu elementleri), periyodik tabloda ametalik özellik gösteren ve elektron almaya yatkın elementlerdir. Ametalik aktiflik, bir ametalin elektron çekme ve kimyasal tepkimelere girme eğilimini ifade eder. Halojenler için bu, genellikle bir elektron alarak kararlı oktet yapısına ulaşma isteğiyle ilgilidir.
- Ametalik Aktifliğin Periyodik Tablodaki Eğilimi:
- Periyodik tabloda, aynı grupta yukarıdan aşağıya doğru inildikçe atom çapı artar.
- Atom çapının artmasıyla, değerlik elektronları çekirdekten daha uzaklaşır ve çekirdeğin bu elektronlar üzerindeki çekim gücü azalır.
- Ayrıca, iç katmanlardaki elektronların perdeleme etkisi (shielding effect) artar.
- Bu durum, atomun dışarıdan yeni bir elektron çekmesini zorlaştırır. Dolayısıyla, elektron alma eğilimi ve ametalik aktiflik azalır.
- Halojenler grubunda (7A), yukarıdan aşağıya doğru sıralama Flor (F), Klor (Cl), Brom (Br), İyot (I) şeklindedir. Bu sıraya göre ametalik aktiflik azalır. Yani, Flor en aktif, İyot ise en az aktif halojendir.
- Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Periyodik tabloda yukarıdan aşağıya doğru artar: Bu ifade yanlıştır. Yukarıda açıklandığı gibi, ametalik aktiflik yukarıdan aşağıya doğru azalır.
- B) Atom numarası arttıkça azalır: Halojenler grubunda yukarıdan aşağıya inildikçe atom numarası artar (F: 9, Cl: 17, Br: 35, I: 53). Yukarıda belirtildiği gibi, yukarıdan aşağıya doğru ametalik aktiflik azalır. Bu nedenle, atom numarası arttıkça ametalik aktiflik azalır ifadesi doğrudur.
- C) Flor en az aktif halojendir: Flor, tüm periyodik tablodaki en elektronegatif elementtir ve halojenler arasında en aktif olanıdır. Bu ifade yanlıştır.
- D) İyot, klordan daha aktiftir: İyot, periyodik tabloda klorun altında yer alır. Ametalik aktiflik yukarıdan aşağıya doğru azaldığı için, klor iyottan daha aktiftir. Bu ifade yanlıştır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, halojenlerin ametalik aktiflikleri atom numarası arttıkça (yani grupta aşağıya doğru inildikçe) azalır.
Cevap B seçeneğidir.
