Anlam kayması TYT Test 1

5. "Ateş" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde "hırs, öfke" anlamında kullanılmıştır?

A) Kamp ateşinin etrafında toplandık.
B) Gözlerindeki ateşi görünce şaşırdım.
C) Yangını söndürmek için hep birlikte çalıştık.
D) Sobayı yakmak için ateşe ihtiyacımız var.

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bu soruda, "ateş" kelimesinin farklı cümlelerde nasıl farklı anlamlarda kullanılabileceğini bulmamız isteniyor. Özellikle "hırs, öfke" anlamını taşıyan cümleyi belirleyeceğiz. Türkçede kelimelerin gerçek anlamlarının yanı sıra, benzetme yoluyla kazandıkları mecaz anlamları da bulunur. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Kamp ateşinin etrafında toplandık.

  Bu cümlede "ateş" kelimesi, odunların yakılmasıyla oluşan, ısınma ve aydınlanma amacıyla kullanılan gerçek bir ateşi ifade eder. Yani kelime burada temel, gerçek anlamında kullanılmıştır. "Hırs" veya "öfke" anlamı taşımaz.

• B) Gözlerindeki ateşi görünce şaşırdım.

  Bu cümlede "ateş" kelimesi, bir kişinin gözlerinde beliren yoğun bir duyguyu anlatmak için kullanılmıştır. Bu duygu genellikle büyük bir hırsı, kararlılığı, tutkuyu veya bazen de öfkeyi, kızgınlığı ifade eder. Burada "ateş" kelimesi gerçek bir yanma olayını değil, mecazi bir anlamda, yani "hırs, öfke" gibi güçlü duyguları anlatmak için kullanılmıştır. Bu seçenek soruda istenen anlama uymaktadır.

• C) Yangını söndürmek için hep birlikte çalıştık.

  "Yangın" kelimesi zaten kontrol dışı büyümüş büyük bir ateşi ifade eder. Bu cümlede "ateş" kelimesi doğrudan geçmese de, "yangın" kelimesiyle kastedilen şey yine gerçek, fiziksel bir ateştir. Dolayısıyla "hırs" veya "öfke" anlamı yoktur.

• D) Sobayı yakmak için ateşe ihtiyacımız var.

  Bu cümlede "ateş" kelimesi, sobanın yanmasını sağlayacak olan kıvılcım, alev veya ısı kaynağını ifade eder. Bu da kelimenin gerçek, fiziksel anlamıdır. "Hırs" veya "öfke" anlamı taşımaz.

Yukarıdaki analizlere göre, "ateş" kelimesinin "hırs, öfke" anlamında kullanıldığı cümle B seçeneğidir.

Cevap B seçeneğidir.