Sevgili öğrenciler,
Bir bileşik kesri basitleştirmek, onu tam sayılı kesre dönüştürmek anlamına gelir. Bileşik kesir, payı paydasından büyük veya eşit olan kesirdir. Bizim kesrimiz $\frac{18}{5}$ bir bileşik kesirdir çünkü $18 > 5$'tir.
Bir bileşik kesri tam sayılı kesre dönüştürmek için aşağıdaki adımları izleriz:
- Adım 1: Kesrin payını (üstteki sayı) paydasına (alttaki sayı) bölmeliyiz. Bu işlem bize tam kısmı ve kalanı verecektir.
- Adım 2: Bölme işleminden elde ettiğimiz bölüm (sonuç), tam sayılı kesrin tam kısmını oluşturur.
- Adım 3: Bölme işleminden elde ettiğimiz kalan, tam sayılı kesrin yeni payı olur.
- Adım 4: Kesrin paydası ise değişmez, aynı kalır.
Şimdi bu adımları $\frac{18}{5}$ kesri için uygulayalım:
- $18$'i $5$'e böleriz.
- $18 \div 5$ işlemi bize $3$ sonucunu (bölüm) ve $3$ kalanını verir.
- Bu durumda, bölüm ($3$) tam kısım olur.
- Kalan ($3$) yeni pay olur.
- Payda ($5$) aynı kalır.
- Böylece, $\frac{18}{5}$ bileşik kesri, $3\frac{3}{5}$ tam sayılı kesrine dönüşür.
Bu açıklamalara göre, seçenekleri inceleyelim:
- A) 18'i 5'e bölmeli: Bu, yukarıda anlattığımız ilk ve en önemli adımdır. Bileşik kesri tam sayılı kesre çevirmenin temelidir.
- B) 5'i 18'e bölmeli: Bu yanlış bir işlemdir. Pay (üstteki sayı) paydaya (alttaki sayı) bölünür.
- C) 18 ile 5'i toplamalı: Bu, kesri basitleştirmek için yapılan bir işlem değildir, sadece iki sayıyı toplar.
- D) 18'den 5'i çıkarmalı: Bu da kesri basitleştirmek için yapılan bir işlem değildir, sadece iki sayı arasındaki farkı bulur.
Doğru işlem, payı paydaya bölmektir.
Cevap A seçeneğidir.
